Hathor: egipska bogini miłości i muzyki, znaczenie symbolu i jego biżuteria

Bogini z krowimi rogami i tarczą słoneczną między nimi władała miłością, muzyką, tańcem i radością, a w jej świątyniach rozbrzmiewały sistra. Dla Egipcjan krowa oznaczała zarazem sklepienie niebios i mleko, które karmi żywych. Tak w jednym bóstwie spotkały się czułość i pożywienie.

Hathor to jedna z najstarszych i najbardziej lubianych postaci egipskiego panteonu. Czczono ją ponad trzy tysiące lat, od pierwszych dynastii po czasy rzymskie, i przez te stulecia zgromadziła pod swoim imieniem cały naręcze znaczeń: miłość, piękno, muzykę, taniec, radosne upojenie święta, macierzyństwo oraz powitanie zmarłych na progu tamtego świata. Niewielu bogów obejmowało tak szeroki krąg spraw, a niemal zawsze motywem była radość życia, a nie lęk przed nim.

Ten przewodnik spokojnie omawia trzy rzeczy. Kim jest Hathor i jak rozpoznać ją po ikonografii, skąd wyrósł jej kult i dlaczego nazywano ją Panią Turkusu oraz jak jej wizerunek żyje w biżuterii: w naszyjniku menat, w turkusie, w złocie i w motywie sistrum. Pozostaniemy przy tym, co wiadomo o dawnej religii, traktując ją z szacunkiem, i nie będziemy ani wyśmiewać wiary Egipcjan, ani podawać późnych wymysłów za fakty. Bogini miłości zasługuje na uważną opowieść, a nie na tani przekład. W miarę rozmowy stanie się jasne, dlaczego jej znaki tak łatwo siadają w biżuterii i nadal brzmią ciepło po tysiącach lat.

Kim jest Hathor: rogi i tarcza słoneczna

Kobieta z krowimi rogami i tarczą słoneczną

Klasyczna postać Hathor jest rozpoznawalna od razu: smukła kobieta w koronie z dwóch zakrzywionych krowich rogów z tarczą słoneczną spoczywającą pomiędzy nimi. To nakrycie głowy stało się jej znakiem rozpoznawczym w sztuce egipskiej. Rogi mówią o krowie, zwierzęciu Hathor, tarcza wskazuje na słońce i na więź bogini z bogiem słońca Ra. Czasem korona zyskiwała wysokie pióro albo wznoszącą się kobrę ureusza, znak władzy królewskiej i boskiej. W dłoniach bogini często trzyma berło i znak życia, a na szyi nosi ciężki naszyjnik, o którym powiemy szczegółowo niżej.

Ważne, by nie mylić tej korony z bardzo podobnym nakryciem głowy bogini Izydy, która w późniejszych wiekach przejęła dokładnie ten sam symbol. Pomaga je odróżnić podpis obok postaci i ogólny temat sceny. Kiedy dziś rogi z tarczą pojawiają się w biżuterii, odniesienie najczęściej dotyczy Hathor jako najwcześniejszej właścicielki znaku, a dopiero po niej Izydy, która go odziedziczyła.

Hathor w postaci krowy

Hathor mogła być również ukazywana w pełni jako krowa, spokojna, wielka, z tarczą słoneczną między rogami i naszyjnikiem na szyi. W tej postaci jest karmicielką i opiekunką: krowa dawała Egipcjanom mleko, a więc życie, i bogini w tej odsłonie czuwała nad żywymi i umarłymi. Na niektórych zabytkach krowa Hathor wychodzi z gąszczu papirusu albo ze zbocza góry, spotykając człowieka na granicy dwóch światów. Istnieje też wersja pośrednia, w której kobiecej postaci pozostawiono krowie uszy, subtelne przypomnienie jej zwierzęcego kształtu.

Krowa nie była dla Egipcjan niczym niskim ani komicznym. Niebo wyobrażali sobie jako ogromną krowę, której ciało usiane było gwiazdami, a nogi stały w czterech krańcach świata. Hathor była tą niebiańską krową, sklepieniem, pod którym toczy się życie. Jej krowia postać czyta się zatem nie jako przyziemna, lecz przeciwnie, jako znak kosmicznej skali bogini.

Sistrum i naszyjnik menat jako atrybuty

Dwa przedmioty towarzyszą Hathor bardziej niż jakiekolwiek inne: sistrum i naszyjnik menat. Sistrum to święta grzechotka, ręczny instrument z ramką i luźnymi poprzeczkami, które brzęczą przy potrząsaniu. Menat to ciężki wielorzędowy naszyjnik z masywną przeciwwagą, który również dźwięczał, gdy potrząsano nim w tańcu. Oba przedmioty są związane z dźwiękiem, muzyką i rytmem świątynnej służby, i oba stały się osobistymi znakami bogini. Kapłanki Hathor ukazywano właśnie z sistrum i menatem w rękach, ofiarując bogini ich brzęk jako miły jej dar.

Ta dźwiękowa natura wyróżnia Hathor spośród wielu innych bóstw. Jej kult był głośny, muzyczny, pełen śpiewu i tupotu nóg. Sistrum i menat przeszły ze świątyni do codziennej symboliki i po dziś dzień pozostają najbardziej rozpoznawalnymi znakami bogini radości, o wiele wymowniejszymi niż uroczysty portret.

Hathor jako niebiańska krowa i Pani Nieba

Hathor miała wiele tytułów, a jeden z najpiękniejszych brzmi jak Pani Nieba. Egipcjanie wiązali ją z dziennym niebem, z zachodem słońca, za którym słońce udaje się na spoczynek, i z samą krawędzią widzialnego świata. Jej imię w dawnym języku egipskim brzmiało mniej więcej jak Hut-Hor, co znaczy Dom Horusa, czyli niebiańskie naczynie słonecznego sokoła Horusa. W to imię wpisana jest myśl, że bogini jest samym niebem, wewnątrz którego porusza się słońce.

Z tego wyrasta dwoistość jej wizerunku. Hathor jest łagodna, kochająca, wesoła, ale jest też panią rozległego niebiańskiego sklepienia, spokojną mocą, która trzyma w sobie słońce. Ta rozległość czyni ją postacią pierwszej rangi, a nie słodką pomniejszą boginią. Miłość i muzyka nie były dla Egipcjan błahostką, stały w centrum świata, a strzegła ich bogini kosmicznej skali.

Zanim przejdziemy do historii kultu, warto zachować w pamięci ogólny portret. Hathor jest połączeniem czułości i wielkości, krowy i nieba, pieszczoty i ogromnej otwartej przestrzeni nad głową. Odpowiadała za to, dla czego ludzie żyją: miłość, piękno, muzykę, radość spotkania i cichą troskę o bliskich. Egipcjanie widzieli w niej nie kapryśną patronkę uciech, lecz głęboką siłę, która utrzymuje życie w cieple. Właśnie dlatego jej symbole tak dobrze siadają w biżuterii: mówią o jasnej stronie istnienia bez jednej ciemnej nuty.

W biżuterii wizerunek Hathor działa miękko i bez presji. Jej znaki nie grożą ani nie straszą, życzą dobra, życzą ciepła i wewnętrznej zgody. Naszyjnik menat, turkus, złoto, twarz bogini z krowimi uszami czytają się jako życzenie miłości i radości dla noszącego. Dalej przyjrzymy się, jak ten język ukształtował się historycznie i dlaczego wciąż brzmi przekonująco po tysiącach lat. Każdy z tych znaków wyrósł z żywego kultu, w którym boginię chwalono śpiewem i tańcem, a nowoczesny wisiorek zachowuje echo tamtego święta.

Przymierzenie symbolu jest łatwiejsze, niż się wydaje. Hathor nie wymaga ani szczególnej wiary, ani znajomości hieroglifów, by jej znaki działały. Wystarczy zrozumieć, co stoi za formą: naszyjnik z przeciwwagą mówi o muzyce i świętowaniu, turkus o ochronie podróżnych i górników, złoto o samej bogini, którą nazywano Złotą. Kiedy te znaczenia są jasne, biżuteria przestaje być tylko ładną rzeczą i staje się małym wyznaniem o tym, co dla człowieka ważne, proste i bliskie bez żadnych wyjaśnień.

Poniżej zbierzemy te znaczenia w jeden obraz: od świątyni w Denderze i turkusowych kopalń Synaju po znaczenie bogini i jej miejsce w biżuterii. Po drodze stanie się jasne, jak Hathor jest bliska sąsiednim bogom egipskim i czym się od nich różni, aby jej znaki się nie myliły i abyś nosił dokładnie to, co masz na myśli. Zacznijmy od jej najbardziej wymownego atrybutu, naszyjnika menat, który stoi na granicy między biżuterią a przedmiotem świętym i najlepiej tłumaczy, dlaczego kult bogini był tak muzyczny i radosny.

Nad naszyjnikiem menat warto się zatrzymać. Wygląda jak ozdoba, ale w istocie jest instrumentem i amuletem naraz. Ciężka przeciwwaga, która zwisała na plecach, równoważyła rzędy koralików z przodu, a całość dźwięczała podczas ruchu. Kapłanka potrząsała menatem przed boginią, a ten dźwięk uważano za miły Hathor nie mniej niż woń kadzidła. Stąd podwójne życie przedmiotu: jest zarazem strojem i głosem służby. W nowoczesnym wisiorku menat oba znaczenia składają się w jeden ciepły gest.

Historia kultu Hathor

Dendera: główna świątynia Hathor

Sercem kultu Hathor było miasto Dendera w Górnym Egipcie, gdzie stał jej ogromny kompleks świątynny. Budowla, która do nas dotarła, należy do późnego okresu grecko-rzymskiego, ale sanktuarium w tym miejscu istniało długo wcześniej, a jego korzenie sięgają głębokiej starożytności. Ściany Dendery pokrywają reliefy z twarzą bogini: jej oblicze z krowimi uszami wieńczy wiele kolumn, spoglądając na przybysza z kilku stron naraz. Odbywały się tu wspaniałe święta, rozbrzmiewała muzyka, przechodziły procesje, a cała świątynia była urządzona jako miejsce spotkania ludzi z boginią radości.

Szczególnie sławne było święto, podczas którego posąg Hathor z Dendery wieziono łodzią w górę rzeki na spotkanie z posągiem boga Horusa z miasta Edfu. To spotkanie wyobrażano sobie jako święty związek dwóch bóstw, któremu towarzyszyła radość, śpiew i obfite uczty. Takie uroczystości pokazują, że kult Hathor nie był ponurym rytuałem, lecz narodowym świętem życia, gdzie religia i wesołość nie kłóciły się, ale zlewały się w jedno.

Twarz bogini zasługuje na osobne słowo. Hathor ukazywano nie z profilu, jak większość egipskich bogów, lecz na wprost, tak by patrzyła na tego, kto wchodził. To rzadki zabieg w sztuce egipskiej, gdzie postaci niemal zawsze są zwrócone bokiem. Zwrócona ku widzowi twarz Hathor, z szerokimi rysami, ciężką peruką i krowimi uszami, tworzyła wrażenie żywej obecności bogini, spotykającej człowieka twarzą w twarz. To właśnie ten frontalny wizerunek stał się jej najczęściej powtarzanym obrazem: spogląda z głowic kolumn Dendery, z rękojeści sistrów, z amuletów i luster. W biżuterii ten sam zabieg wciąż działa, bo twarz zwrócona ku patrzącemu czyta się cieplej i bardziej wprost niż surowy profil.

Pani Turkusu i kopalnie Synaju

Jeden z najbardziej wymownych tytułów Hathor brzmi jak Pani Turkusu. Boginię czczono jako opiekunkę kopalń, przede wszystkim wyrobisk półwyspu Synaj, gdzie Egipcjanie wydobywali turkus i miedź. W miejscu zwanym Serabit el-Chadim, wśród surowych gór, stała jej świątynia, a górnicy, wyruszając w niebezpieczną pustynię po kamień, prosili Hathor o ochronę i szczęście. Tak bogini miłości i muzyki okazała się także panią podziemnych bogactw, patronką tych, którzy wydobywali błękitno-zielony kamień.

Ta więź nie jest przypadkiem. Dla Egipcjan turkus był kamieniem radości i odnowy, jego niebiesko-zielony kolor przywodził na myśl młodą zieleń i świeżą wodę, samo życie. Logiczne, że patronką takiego kamienia powinna być bogini radości i piękna. Stąd trwałe zestawienie w symbolice: Hathor i turkus czytają się razem, a biżuteria z turkusem łatwo czyta się jako znak jej ochrony. O kamieniach bogini powiemy osobno niżej.

Hathor i Izyda: zlanie się wizerunków

Przez stulecia wizerunki Hathor i Izydy zbliżyły się tak bardzo, że stały się trudne do rozróżnienia. Izyda, pierwotnie bogini władzy królewskiej i magii, matka Horusa, stopniowo przejęła koronę Hathor z rogów i tarczy słonecznej, a wraz z nią wiele cech macierzyńskich. W późniejszych wiekach to Izyda wysuwa się na czoło egipskiej religii, wchłaniając moc i wygląd starszej bogini. Hathor nie znika, ale część jej chwały przechodzi na młodszą sąsiadkę.

Zrozumienie tego zlania pomaga uniknąć mylenia obu bogiń w biżuterii i w salach muzealnych. Jeśli postać z rogami i tarczą karmi niemowlę Horusa, najprawdopodobniej patrzysz na Izydę w jej macierzyńskiej roli. Jeśli ta sama korona wieńczy boginię muzyki, tańca i wesołości, tematem jest Hathor. Osobne omówienie tej drugiej mówi więcej o bogini Izydzie i egipskim panteonie, gdzie widać, jak splatały się role egipskich bóstw.

Hathor i Oko Ra: groźna strona

Łagodna bogini miała drugie, surowe oblicze. Według jednego z mitów Ra, który się zestarzał i rozgniewał na ludzkość za jej brak szacunku, posłał przeciwko niej swoje karzące Oko w postaci wściekłej lwicy Sachmet, którą utożsamiano z rozszalałym aspektem Hathor. Lwica zabrała się do rzezi ludzkości i wpadła w taki szał, że bogowie zlękli się o los świata. Sięgnęli więc po podstęp: rozlali po ziemi czerwone piwo, podobne do krwi. Bogini wypiła je, upiła się, uspokoiła i przemieniła z powrotem w łagodną Hathor, patronkę radości.

Ten mit jest ważny, bo tłumaczy więź Hathor z upojeniem, muzyką i świętem nie jako pustą wesołość, lecz jako siłę, która uśmierza gniew i przywraca światu równowagę. Święta ku jej czci z obfitym trunkiem powtarzały tę opowieść: przez wesołość gniew obracał się w miłosierdzie. Tak czułość i groźna moc żyły razem w jednej bogini, a obie strony uważano za konieczne dla porządku rzeczy.

Hathor w sztuce i świątyniach

Hathor odcisnęła na sztuce egipskiej ślad wyraźniejszy niż wielu bogów, a przyczyną jest jej rozpoznawalna twarz i miłość Egipcjan do jej świąt. Tam gdzie inne bóstwa spoglądają w surowym profilu, Hathor patrzy prosto na widza szeroką twarzą i krowimi uszami. Ten zabieg czynił jej wizerunek żywym i bliskim, a rzemieślnicy chętnie powtarzali go na kolumnach, lustrach, rękojeściach sistrów i ścianach grobowców.

Kolumny i głowice hathoryckie

Szczególnym znakiem świątyń Hathor są kolumny zwieńczone jej twarzą. Szczyt takiej kolumny rzeźbiono w kształt głowy bogini z krowimi uszami, a twarz spoglądała na wszystkie cztery strony, tak by każdy wchodzący spotykał spojrzenie Hathor, skądkolwiek by przyszedł. Nad samą twarzą często umieszczano wizerunek świątynnej bramy, naosu, powtarzający kształt sistrum. Te głowice nazywa się hathoryckimi i najlepiej zachowały się w Denderze, gdzie rzędy takich kolumn prowadzą w głąb sanktuarium. Ten sam motyw pojawia się w Tebach i na Synaju, wszędzie tam, gdzie stały świątynie bogini. Spojrzenie wprost z wysokości kolumny zmieniało całą salę w miejsce obecności Hathor.

Lustra z rękojeścią w kształcie bogini

Egipcjanie myśleli o brązowym lustrze jak o małym słońcu: okrągła wypolerowana tarcza powtarzała tarczę słoneczną w koronie Hathor, a sama bogini władała pięknem i odbiciem. Dlatego rękojeść lustra często odlewano w kształt jej twarzy z krowimi uszami albo jako łodygę papirusu zwieńczoną głową bogini. Trzymając takie lustro, kobieta trzymała samą Hathor, patronkę piękna, i patrzyła na własną twarz poprzez znak bogini. Wiele takich luster dotarło do nas w zbiorach muzealnych, i widać w nich wyraźnie, jak ściśle bogini była związana z dbaniem o siebie i z radością patrzenia na świat.

Karmiąca krowa i malowidła grobowe

Osobną i wzruszającą linią w sztuce jest Hathor jako krowa karmiąca człowieka. Z sanktuarium w Deir el-Bahri pochodzi posąg krowy Hathor, pod której podbródkiem stoi postać króla przyciśnięta do wymienia: bogini karmi władcę swoim mlekiem, darując mu siłę i życie. W malowidłach tebańskich grobowców Nowego Państwa krowa Hathor często wychodzi ze zbocza zachodniej góry na spotkanie zmarłym, obiecując im chłód i troskę za progiem. Motywy winorośli należą również do świątecznej strony bogini: sufit grobowca dostojnika Sennefera w Tebach jest cały pokryty gronami winogron, a wino i jego odurzający polot wskazywały Egipcjanom prosto na Hathor, panią wesołości. Tak sztuka zachowywała oba jej aspekty naraz, karmicielkę i patronkę święta.

Sistrum i menat: muzyka jako kult

Sistrum: święta grzechotka

Sistrum to ręczny instrument muzyczny, który stał się głównym znakiem służby Hathor. Wyglądał jak ramka na rękojeści, przez którą przewleczone były luźne metalowe poprzeczki z brzęczącymi krążkami. Potrząsane sistrum wydawało suchy dźwięczny szelest, coś jak szum wiatru w trzcinach. Rękojeść często wieńczyła własna twarz Hathor z krowimi uszami, tak że instrumentu i bogini nie dało się rozdzielić. Były dwie główne formy sistrum: jedna w kształcie świątynnej bramy naos, druga w kształcie łuku.

Dźwięk sistrum uważano za święty, zdolny obudzić przychylność bogini i odpędzić złe moce. Trzymały je w rękach kapłanki, królowe i szlachetne kobiety podczas obrzędów. W biżuterii motyw sistrum pojawia się jako elegancki ukłon w stronę muzyki i samej Hathor: wisiorek w kształcie sistrum albo z jej twarzą na rękojeści czyta się jako znak radości, rytmu i lekkości. To rzadki przypadek, gdy instrument muzyczny stał się pełnoprawnym symbolem biżuteryjnym.

W dźwięku sistrum ukryte jest też subtelniejsze znaczenie. Egipcjanie wierzyli, że suchy szelest poprzeczek przywodził na myśl szum wiatru w gąszczu papirusu, a papirusowe bagna uchodziły za miejsce, gdzie krowia bogini ukrywała się i strzegła młodego boga słońca. Potrząsając sistrum, kapłanka zdawała się powtarzać ten ochronny szelest, odpędzając zło i zapraszając miłosierdzie Hathor. Dlatego instrument trzymano zarówno na ucztach, jak i w uroczystych obrzędach, gdzie melodia znaczyła mniej niż sam święty brzęk. Małe sistrum w wisiorku niesie echo tej myśli: cichy znak radości, który zarazem chroni.

Menat: naszyjnik-przeciwwaga

Wspomnieliśmy już o menacie, ale zasługuje on na osobne spojrzenie, bo stoi na granicy między biżuterią a przedmiotem świętym. To ciężki naszyjnik z wielu sznurów koralików z masywną płaską przeciwwagą, która zwisała na plecach i równoważyła przód. Nosić menat było przywilejem, a potrząsać nim przed boginią częścią służby. Przeciwwagę często zdobiono twarzą Hathor lub bogini-lwicy, i już po tym samym poznawano, że przedmiot jest święty.

W symbolice menat niesie kilka znaczeń naraz: muzykę i rytm, radość i święto, a także siłę życiową i obfitość, które bogini darzy swoich czcicieli. Ofiarowywano go żywym i umarłym jednakowo jako życzenie pomyślności na tym i tamtym świecie. Nowoczesny wisiorek menat dziedziczy właśnie to ciepłe znaczenie: życzy noszącemu miłości, radości i pełni życia, pozostając rozpoznawalnym znakiem dawnego Egiptu.

Muzyka i taniec w świątyni

Służba Hathor była chyba najbardziej muzyczna w całym egipskim panteonie. Jej święta wypełniał śpiew, gra na sistrach i harfach, rytmiczny brzęk menatu, tupot i taniec. Uważano, że bogini raduje się tym zgiełkiem i odpowiada na niego przychylnością. Tancerki i śpiewaczki Hathor zajmowały w świątyni miejsce zaszczytne, a sama muzyka nie była rozrywką dla zabawy, lecz formą kultu, ofiarą na równi z chlebem czy kadzidłem.

Z tego muzycznego rdzenia wyrasta cały wizerunek bogini. Hathor władała nie miłością abstrakcyjną, lecz taką, która objawia się w pieśni, w tańcu, we wspólnej uczcie i świętowaniu. Dlatego jej znaki mówią o żywej, brzmiącej radości, a nie o cichej kontemplacji. Biżuteria z motywami Hathor zdaje się nieść echo tamtego dawnego dźwięku, życzenie, by w życiu było miejsce na muzykę i wesołość.

Znaczenie Hathor

Miłość i piękno

Przede wszystkim Hathor jest boginią miłości i piękna. Zwracano się do niej w sprawach serca, prosząc o odwzajemnienie uczucia, szczęśliwy związek, zgodę między kochankami. W tej roli czuwała zarówno nad cielesnym powabem, jak i nad głębokim, serdecznym przywiązaniem, nie kreśląc między nimi ostrej granicy. Egipcjanie nie wstydzili się miłości i nie uważali jej za coś niskiego, więc bogini, która za nią odpowiadała, stała wysoko i była szczerze czczona. Nosić znak Hathor znaczyło życzyć sobie lub komuś miłości w najpełniejszym sensie: ciepłej, wzajemnej, dającej radość.

Radość, muzyka i upojenie świętem

Drugim wielkim znaczeniem Hathor jest radość we wszystkich odmianach: wesołość, muzyka, taniec, święto, lekki polot dobrego nastroju. Nazywano ją Panią Wesołości i trunku, a ta więź, jak widzieliśmy, wzięła się z mitu o uśmierzeniu gniewu przez trunek i radość. Ale za nią stoi jasna myśl: radość uzdrawia, wesołość godzi, muzyka przywraca światu równowagę. Hathor strzegła właśnie tej uzdrawiającej mocy święta. Jej znak życzy nie pustej hulanki, lecz takiej radości, która czyni człowieka łagodniejszym i życzliwszym wobec otoczenia.

Macierzyństwo i kobiecość

Jako niebiańska krowa i karmicielka Hathor czuwała nad macierzyństwem, porodem i troską o niemowlęta. Zwracały się do niej kobiety spodziewające się dziecka oraz matki wychowujące dzieci. Z tej strony bogini wiąże się z siedmioma Hathorami, boginiami przeznaczenia, które, jak wierzono, zjawiały się przy kołysce noworodka i przepowiadały jego los. W wizerunku bogini kobiecość rozumiano szeroko, jako piękno i miłość, a zarazem jako zdolność dawania życia, karmienia i ochrony. Dlatego Hathor jest droga tym, dla których temat macierzyństwa i kobiecej siły ma znaczenie w ciepłym, twórczym sensie.

Narodziny w Egipcie odbywały się pod opieką całego kręgu życzliwych mocy, a Hathor stała w jego sercu. Obok niej, przy łożu rodzącej, wzywano domowych opiekunów, przysadzistego Besa i ciężarną Taweret, którzy odpędzali nieszczęście od matki i dziecka. Kobiety przychodziły do sanktuariów Hathor z prośbą o poczęcie i lekki poród, zostawiały skromne ofiary, wieszały tabliczki z modlitwą. Bogini miłości przechodziła naturalnie w boginię narodzin: to, co zaczyna się w pociągu i czułości, kończyło się dla Egipcjan przy kołysce, a całą tę dziedzinę dzierżyła sama Hathor.

Przewodniczka zmarłych na Zachodzie

Hathor miała też rolę na progu śmierci. Nazywano ją Panią Zachodu, czyli krainy zachodzącego słońca, dokąd udają się zmarli. W tej roli bogini spotykała dusze na granicy tamtego świata, wychodząc do nich jako niebiańska krowa ze zbocza góry albo z gąszczu, i dawała im chłód, cień i napój na drogę. Śmierć w jej obecności traciła część grozy, bo na spotkanie nie wychodziła groźna moc, lecz kochająca karmicielka. Tak bogini radości towarzyszyła człowiekowi również w ostatniej podróży, obiecując troskę nawet tam. Ta cecha pokazuje, jak pełny był jej wizerunek: miłość dla Egipcjan nie kończyła się wraz z życiem.

Jej szczególną odsłoną jest tu Pani Sykomory, drzewa, które rosło na skraju pustyni, na granicy żywych i umarłych. W tym obrazie bogini wychylała się na wpół z pnia sykomory i podawała zmarłemu chleb i wodę, wspierając go na progu. Drzewo dające cień i owoc pośród suchej ziemi pasowało do bogini, której zadaniem było pocieszać i karmić. Tak nawet śmierć spotykała dla Egipcjan nie pustkę, lecz wyciągniętą dłoń z napojem i jedzeniem, a Zachód w jej obecności wyobrażano sobie nie jako koniec, lecz jako przejście pod opieką kochającej mocy.

Zbierając znaczenia Hathor razem, łatwo dostrzec, dlaczego jej symbolika tak dobrze siada w biżuterii. Miłość, piękno, radość, muzyka, macierzyństwo, troska nawet za progiem życia składają się w całościowe życzenie ciepła i pełni. W przeciwieństwie do groźnych znaków ochronnych, znaki Hathor niczego nie straszą, one życzą dobra. To czyni je dobrym wyborem i dla siebie, i jako prezent dla kogoś bliskiego, komu chce się życzyć jasnej strony istnienia.

Dalej powiemy konkretnie: w jakich formach Hathor wchodzi do biżuterii, jakie kamienie i metale są z nią związane oraz jak dbać o taką biżuterię. Symbolika bogini wyraża się przez kilka rozpoznawalnych motywów, i warto wziąć każdy po kolei, aby wybierać świadomie, a nie na chybił trafił.

Siedem Hathor i role przeznaczenia

Hathor rzadko stała samotnie: obok jej głównego wizerunku żyły role pochodne, w których bogini zdawała się mnożyć i sięgać w nowe obszary życia. Najbardziej znana z nich to siedem Hathor, prorocze siostry, które rozstrzygały ludzki los.

Siedem Hathor: prorocze siostry przy kołysce

Wedle egipskiej wiary siedem Hathor zjawiało się przy łożu noworodka i wypowiadało jego przeznaczenie za jednym razem, dobro i zło, które czekało człowieka na drodze. Wyobrażano je sobie albo jako siedem młodych kobiet z sistrami i menatami, albo jako siedem krów. W baśniach, które do nas dotarły, siedem Hathor przepowiada bohaterowi wczesną śmierć albo nieszczęśliwą miłość, a cała fabuła zbudowana jest wokół próby oszukania ich wyroku. Za tym obrazem stoi myśl, że jedna bogini miłości trzyma w rękach zarówno początek życia, jak i jego przyszłość, i że narodziny i przeznaczenie są nierozłączne. Siedmiokrotna forma wzmacniała wagę przepowiedni: słowo jednej bogini mnożyło się w siedem głosów.

Bogini miłosnych uroków i snów

Do Hathor zwracano się wprost również w sprawach serca. W pieśniach miłosnych zachowanych na papirusach i skorupach kochankowie wzywają Złotą, czyli Hathor, prosząc o spotkanie i odwzajemnienie uczucia. Uważano, że bogini potrafi zbliżyć serca, zesłać proroczy sen, skłonić upragnioną osobę do wzajemnej czułości. Ten urok nie był czarną magią: ludzie przychodzili do pani miłości po to samo, po co przychodzą do niej teraz, po ciepło, odpowiedź i zgodę. W biżuterii to znaczenie przetrwało jako cicha nuta: znak Hathor noszono również jako talizman życzliwego uczucia.

Serabit el-Chadim: świątynia w turkusowych górach

Mówiliśmy już o turkusie bogini, ale jej sanktuarium na Synaju zasługuje na osobne słowo. W miejscu zwanym Serabit el-Chadim, wysoko wśród nagich gór, Egipcjanie wznieśli świątynię Hathor, Pani Turkusu, tuż przy kopalniach. Wysyłano tu ciężkie wyprawy po kamień i miedź, a ci, którzy w nich uczestniczyli, zostawiali w sanktuarium kamienne stele z podziękowaniem bogini za szczęście i ochronę. To właśnie tutaj, wśród górników i pisarzy odległego pogranicza, znaleziono jedne z najstarszych okazów pisma alfabetycznego, tak zwane inskrypcje protosynajskie. Świątynia Hathor na skraju pustyni pokazuje, jak daleko sięgała moc bogini: strzegła zarówno miłości i muzyki stołecznych świąt, jak i ludzi niebezpiecznej podziemnej pracy wiele dni drogi od Nilu.

Wgraj zdjęcie pupila, bliskiej osoby lub przedmiotu. Zbudujemy model 3D i odlejemy go ręcznie w cynie.

zdjęcie

↓ biżuteria

zdjęcie

↓ biżuteria

zdjęcie

↓ biżuteria

zdjęcie

↓ biżuteria

Hathor w biżuterii

Menat jako wisiorek-talizman

Naszyjnik menat pozostaje najwierniejszym znakiem Hathor w biżuterii. We współczesnym wykonaniu rzadko odtwarza się go w całości, częściej twórca bierze charakterystyczny wisiorek-przeciwwagę z twarzą bogini albo stylizuje wielorzędową formę w wisiorku. Taki wisiorek niesie znaczenie muzyki, radości i pełni życia, a twarz Hathor z krowimi uszami czyni odniesienie czytelnym dla tych, którzy znają symbol. Menat jest dobry dlatego, że za piękną formą stoi dawne i życzliwe znaczenie, przyjemne zarówno do noszenia dla siebie, jak i do wyjaśnienia w prezencie.

Turkus Hathor

Turkus to kamień Hathor z pełnym prawem, bo boginię nazywano Panią Turkusu i patronką kopalń, gdzie go wydobywano. Biżuteria z turkusem czyta się jako znak jej ochrony i radości, zwłaszcza jeśli kamień oprawiony jest w ciepłe złoto albo zestawiony z egipskimi motywami. Egipcjanie cenili niebiesko-zielony ton turkusu jako kolor odnowy i życia, i obok wizerunku bogini brzmi on szczególnie trafnie. Wisiorek, kolczyki albo pierścionek z turkusem z egipską symboliką to miękki, jasny sposób noszenia znaku Hathor bez wprost ukazanego bóstwa.

Sistrum i twarz Hathor w wisiorkach

Motyw sistrum i sama twarz bogini z krowimi uszami wchodzą do biżuterii jako subtelniejsze, wtajemniczone odniesienie. Wisiorek w kształcie sistrum mówi o muzyce i rytmie, a mała twarz Hathor, rozpoznawalna po uszach i włosach, służy jako zwarty osobisty znak bogini radości. Taką biżuterię kochają ci, którzy poważnie cenią egipską symbolikę i chcą nosić nie ogólną ozdobę, lecz konkretny, czytelny wizerunek. Twarz Hathor często umieszcza się w centrum wisiorka albo na sygnecie, gdzie działa jak spokojny talizman dobrego ducha.

Krowa, rogi i tarcza słoneczna

Najbardziej bezpośrednim znakiem bogini jest jej korona: dwa zakrzywione rogi z tarczą słoneczną pomiędzy nimi. W biżuterii ten motyw stosuje się zarówno jako samodzielny wisiorek, jak i jako detal na figurze bogini. Czyta się mocno i jednoznacznie, wskazując na niebiańską krowę i na więź Hathor ze słońcem. Warto pamiętać, że ten sam symbol nosi Izyda, więc w zestawieniu z innymi detalami ma znaczenie, jaki temat tworzy się wokół korony. Jako samodzielny znak rogi z tarczą są piękne w swojej czystej geometrii i starożytności, proste bez słów dla każdego, kto zna egipską symbolikę.

Materiały i pielęgnacja

Złoto bogini

Złoto to metal Hathor w najbardziej bezpośrednim sensie, bo jedno z jej imion brzmiało jak Złota. Egipcjanie wiązali ciepły blask złota z ciałem bogów i z wiecznym, nieśniedziejącym światłem, a więc z samą Hathor. Biżuteria z jej symboliką w złocie lub pozłocie brzmi najwierniej z ideą: ciepły ton metalu współgra z tarczą słoneczną jej korony i z radosną naturą bogini. Złoto dobrze utrzymuje drobny detal twarzy i rogów, nie ciemnieje z czasem i miękko leży na skórze, więc dla wizerunku Hathor jest pierwszym wyborem.

Turkus, lazuryt i fajans

Spośród kamieni i materiałów to turkus jest najściślej związany z Hathor, jej własny kamień. Obok niego pasuje lazuryt, głęboko błękitny kamień, który Egipcjanie cenili jako kawałek nocnego nieba i często łączyli ze złotem. Egipski fajans to osobna opowieść, glazurowana ceramika o niebiesko-zielonym tonie, z której robiono koraliki, amulety i same naszyjniki. Fajans powtarzał kolor turkusu i był tańszy niż kamień, więc noszono go bardzo szeroko. Dla biżuterii w duchu Hathor połączenie ciepłego złota z niebiesko-zielonym kamieniem albo fajansem jest najbardziej rozpoznawalne i historycznie prawdziwe.

Pielęgnacja biżuterii

Pielęgnacja zależy od materiału. Złoto jest niewymagające: wystarczy od czasu do czasu przetrzeć je miękką szmatką i opłukać w ciepłej wodzie z kroplą łagodnego mydła. Turkus jest trudniejszy w utrzymaniu, to dość miękki i porowaty kamień, który boi się kosmetyków, perfum, chemii domowej i długiego kontaktu z wodą. Turkus najlepiej zakładać na końcu, po kremie i zapachu, a zdejmować przed prysznicem lub sprzątaniem. Czyszczenia ultradźwiękowego nie stosuje się do turkusu, bo może uszkodzić kamień. Lazuryt też jest miękki i nie lubi kwasów, więc również trzyma się go z dala od chemii. Naszyjniki z koralikami i fajansem najlepiej przechowywać osobno, aby twarde przedmioty nie zarysowały powierzchni, i zapinać tak, by nici się nie przecierały.

Hathor w kulturze i dziedzictwie

Wizerunek Hathor nie pozostał zamknięty w granicach Egiptu i nie umarł wraz z faraonami. Jej znaki, dźwięk jej sistrum i sama idea bogini radości rozeszły się po basenie Morza Śródziemnego i zostawiły ślad w innych kulturach.

Hathor i grecka Afrodyta

Kiedy Grecy poznali egipskich bogów, z przyzwyczajenia szukali odpowiednika wśród własnych. Zbliżyli Hathor do Afrodyty, bogini miłości i piękna, i w tym porównaniu jest prawda: obie odpowiadały za pociąg, czułość i radość związku. Kilka egipskich miast związanych z Hathor Grecy nazywali po prostu miastem Afrodyty. To upodobnienie nie zatarło różnic, bo egipska bogini miała cechy, których Afrodycie brak zupełnie, od niebiańskiej krowy po przewodniczkę zmarłych. Ale sam fakt, że obcy lud rozpoznał w Hathor własną boginię miłości, mówi o jasności jej wizerunku: patronkę ciepła i piękna rozumiano bez tłumaczenia.

Sistrum jako znak radości poza Egiptem

Sistrum, dźwięczna grzechotka Hathor, przeżyło egipskie świątynie. Wraz z kultami egipskich bogów rozeszło się po świecie śródziemnomorskim, a jego suchy dźwięczny szelest rozbrzmiewał daleko od Nilu jako znak święta i świętej radości. Instrument narodzony wraz z boginią muzyki stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedmiotów egipskiego życia, zrozumiałym nawet tam, gdzie o samej Hathor wiedziano niewiele. W tym los sistrum przypomina los jej znaków w ogóle: forma przeżyła wiarę, a ciepłe znaczenie radości i lekkości zostało przy niej. Dlatego motyw sistrum tak naturalnie żyje dziś w biżuterii.

Psychologia: dlaczego ludzie wybierają wizerunek Hathor

Za wyborem znaku niemal zawsze stoi uczucie, a przy Hathor jest ono niezwykle jasne. Jej wizerunek przyciąga tych, którym droga jest radość jako taka, nie głośna ani na pokaz, lecz ciepła, muzyczna, rozlana w zwykłym dniu. Człowiek wybiera taki znak, gdy chce mieć pod ręką przypomnienie lekkości, prawa do wesołości i piękna bez poczucia winy za nie.

Drugą struną jest kobiecość w szerokim, twórczym sensie. Hathor mówi nie o zewnętrznym efekcie, lecz o wewnętrznym cieple: o trosce, o macierzyńskiej łagodności, o zdolności dawania i przyjmowania miłości. Jej znak jest bliższy tym, którzy cenią tę stronę w sobie albo chcą ją wzmocnić, dla których zgoda i czułość znaczą więcej niż pokaz siły. Bogini karmicielka i Pani Nieba łączy troskę z godnością, a to połączenie czyta się w jej wizerunku bez żadnej ckliwości.

Wreszcie Hathor przyciąga ludzi muzyki i ruchu, wszystkich, dla których dźwięk, rytm i taniec nie są jałową zabawą, lecz sposobem życia i odczuwania. Bogini władała wprost tymi sztukami, a jej sistrum i menat mówią w języku, który ci ludzie znają. Wybierając znak Hathor, taka osoba zdaje się przyznawać na głos, że radość, muzyka i miłość stoją w centrum jej świata, a nie na jego skraju. W tym leży cały sekret przyciągania bogini: daje ona przyzwolenie, by być ciepłym i żywym, a to przyzwolenie brzmi przez tysiące lat tak samo wyraźnie jak w jej świątyniach.

Komu pasuje i komu podarować

Komu bliska jest Hathor

Hathor pasuje tym, którym droga jest jasna strona życia: miłość, muzyka, radość, piękno, ciepło w relacjach z bliskimi. Jej znak dobrze siada na osobach twórczych związanych z muzyką, tańcem i śpiewem, bo bogini władała wprost tymi sztukami. Bliska jest też tym, dla których temat macierzyństwa i kobiecej siły ma znaczenie w twórczym, troskliwym sensie. Wreszcie Hathor pasuje każdemu, kto kocha egipską symbolikę i szuka w niej nie groźnego talizmanu, lecz dobrego, ciepłego wizerunku. W przeciwieństwie do surowych znaków ochronnych, jej symbolika niczego nie straszy, więc nosi się ją łatwo i radośnie.

Hathor jako prezent

Jako prezent Hathor to niemal pewny wybór, bo jej znaczenie jest życzeniem miłości, radości i pełni życia, a takie życzenie pasuje niemal na każdą okazję. Wisiorek menat albo biżuterię z turkusem z egipskimi motywami daruje się ukochanej osobie jako znak czułości, przyjaciółce jako życzenie radości, przyszłej lub świeżo upieczonej matce jako ciepły symbol troski i kobiecej siły. Dobrze dołączyć do prezentu krótką notkę z wyjaśnieniem: kilka słów o bogini muzyki i miłości, jej naszyjniku i turkusie czyni biżuterię znaczącą i zapadającą w pamięć. Taki prezent mówi nie o statusie, lecz o dobrym życzeniu, i dlatego wzrusza bardziej niż drogi błyskotka bez znaczenia.

Hathor i symbole sąsiednie

Egipski panteon jest ściśle spleciony, a Hathor stoi obok kilku bogów, których znaki łatwo pomylić albo, przeciwnie, dobrze połączyć. Przyjrzyjmy się trzem najczęstszym sąsiedztwom, aby nie mieszać symboliki i rozumieć dokładnie, co się nosi.

Hathor i Izyda

Hathor stoi najbliżej Izydy, i widzieliśmy już, jak ich wizerunki się zlały. Obie noszą koronę z rogów z tarczą słoneczną, obie związane są z macierzyństwem i troską. Różnica tkwi w akcencie: Hathor jest starsza i odpowiada przede wszystkim za miłość, muzykę i radość, podczas gdy Izyda jest boginią władzy królewskiej, magii i wiernej miłości małżeńskiej, matką i opiekunką Horusa. W późniejszych wiekach Izyda wysuwa się naprzód, wchłaniając cechy starszej bogini. Jeśli chcesz zrozumieć tę parę i strukturę egipskiego panteonu, pomaga omówienie bogini Izydy i egipskich bogów.

Hathor i Bastet

Z boginią-kotką Bastet Hathor dzieli jasną, kobiecą i radosną naturę. Obie władały wesołością, muzyką, kobietami i ochroną domu, obie związane były ze świętami i tańcem. Różnica tkwi w formie i żywiole: Hathor to krowa, niebo i miłość w szerokim sensie, Bastet to kotka, domowe ognisko i miękka, ale wytrwała ochrona. Obie boginie ucieleśniają moc życzliwą, a nie groźną, więc ich symbole trzymają się w dobrym towarzystwie w egipskim temacie. Omówienie kota i bogini Bastet mówi więcej o tej drugiej, gdzie widać, jak Egipcjanie cenili pierwiastek kobiecy w jego ciepłej odsłonie.

Hathor i ankh

Ankh, egipski krzyż życia, często pojawia się obok Hathor: bogini trzyma go w dłoni jako znak dawania życia, a zmarłym na Zachodzie ofiarowuje ten sam symbol wraz z chłodem i napojem. Więź jest tu bezpośrednia: Hathor daje życie i jego trwanie, a ankh jest samym hieroglifem życia. W biżuterii oba znaki łatwo się łączą; razem czytają się jako życzenie życia żywego, pełnego, radosnego. Omówienie ankh, egipskiego krzyża życia mówi więcej o samym znaku.

Powyższa tabela zbiera sąsiadów Hathor w jeden rząd, tak by różnica czytała się od razu. Mając ją w pamięci, łatwo złożyć znaczący egipski zestaw: na przykład uzupełnić wisiorek Hathor z turkusem o ankh jako znak życia albo połączyć go z wizerunkiem Bastet, jeśli chcesz wzmocnić temat kobiecej radości i ochrony. Symbole egipskiego panteonu pomyślano jako jeden język, a znajomość ich różnic pomaga mówić nim precyzyjnie, a nie zwalać wszystkiego w ogólną ozdobę.

Warto pamiętać też o odwrotnej stronie takiego sąsiedztwa. Z powodu wspólnej korony Hathor i Izydę myli się najczęściej, a w sklepach często podpisuje się je na chybił trafił. Sistrum i menat, przeciwnie, należą do Hathor niemal wyłącznie, więc po nich boginię rozpoznaje się pewniej niż po koronie. Ankh jest neutralny i pasuje do każdej egipskiej postaci, podczas gdy kotka Bastet i krowa Hathor nadają różne nastroje: pierwsza jest bliższa domowi i ognisku, druga niebu i miłości w szerokim sensie. Zrozumienie tych odcieni ułatwia wybór dokładnie tego znaku, który chcesz nosić, a nie przypadkowego ładnego egipskiego motywu, i uchronienie się przed podaniem jednej bogini za drugą przez nieuwagę.

Rozwiewamy nieporozumienia

Wokół Hathor, jak wokół każdej dawnej bogini, narosło sporo zamieszania. Część bierze się ze zlania z sąsiednimi bóstwami, część z płytkiego przekazu. Przejdźmy przez kilka częstych nieporozumień spokojnie i rzeczowo.

Pierwsze nieporozumienie: że Hathor i Izyda to jedna i ta sama bogini. Ich wizerunki rzeczywiście zbliżyły się w późniejszych wiekach i noszą tę samą koronę, ale historycznie to różne bóstwa o różnych korzeniach. Hathor jest starsza i odpowiada za miłość, muzykę i radość, Izyda za władzę królewską, magię i macierzyństwo. Zlanie się cech nie znosi faktu, że na początku były to dwie osobne postaci.

Drugie nieporozumienie: że Hathor to tylko bogini uciech i wesołości, moc niepoważna. W rzeczywistości jej wizerunek jest o wiele szerszy i głębszy: to niebiańska krowa, Pani Nieba, patronka kopalń, przewodniczka zmarłych. Radość w jej kulcie rozumiano jako siłę uzdrawiającą i godzącą, a nie jako pustą hulankę. Sprowadzić Hathor do bogini zabaw znaczy stracić większość jej znaczenia.

Trzecie nieporozumienie: że krowa w wizerunku bogini to coś przyziemnego albo komicznego. Dla Egipcjan krowa oznaczała niebo, mleko i życie, a niebiańską krowę wyobrażali sobie jako cały gwiaździsty firmament. Krowia postać Hathor mówi nie o prostocie, lecz o kosmicznej skali bogini, która karmi i strzeże świata.

Fakty, które zaskakują

Hathor to jedna z tych postaci, gdzie niespodziewany szczegół kryje się niemal na każdym kroku. Oto kilka faktów, które zmieniają sposób patrzenia na boginię miłości.

Po pierwsze. Imię Hathor w dawnym języku egipskim znaczy Dom Horusa, czyli niebiańskie naczynie słonecznego sokoła. Okazuje się, że bogini jest samym niebem, wewnątrz którego porusza się słońce. Czułe imię pani miłości kryje kosmiczny obraz gwiaździstego sklepienia.

Po drugie. Według jednego z mitów ludzkość ocaliło od rzezi zwykłe piwo zabarwione na czerwono. Rozwścieczona bogini w postaci lwicy wzięła je za krew, wypiła, upiła się i znów stała się łagodną Hathor. Tak święto z obfitym trunkiem ku jej czci powtarzało dawną fabułę uśmierzenia gniewu radością.

Po trzecie. Hathor uważano za Panią Turkusu i patronkę kopalń Synaju. Górnicy, wyruszając po kamień w surową pustynię, prosili ją o ochronę, a bogini miłości okazała się także panią niebezpiecznej podziemnej pracy.

Po czwarte. Naszyjnik menat służył zarazem jako ozdoba i instrument muzyczny. Potrząsano nim w tańcu przed boginią, a ten dźwięk uważano za ofiarę miłą jej na równi z kadzidłem. Ozdoba i modlitwa zlewały się w jednym przedmiocie.

Po piąte. Sistrum, święta grzechotka Hathor, często wieńczyła jej własna twarz z krowimi uszami, tak że instrumentu i bogini nie dało się rozróżnić. Uważano, że dźwięk sistrum potrafi obudzić miłosierdzie bogini i odpędzić zło.

Po szóste. Siedem Hathor, wedle egipskiej wiary, zjawiało się przy kołysce noworodka i przepowiadało jego los. Jedna bogini zdawała się mnożyć w siedem proroczych sióstr, które rozstrzygały los człowieka od pierwszych dni życia.

Po siódme. Hathor spotykała zmarłych na progu tamtego świata jako niebiańska krowa, wychodząc do nich ze zbocza góry i ofiarowując chłód i napój na drogę. Bogini radości towarzyszyła człowiekowi nawet w śmierci, obiecując troskę również tam.

Najczęściej zadawane pytania

Kim jest Hathor w prostych słowach?

Hathor to starożytna egipska bogini miłości, piękna, muzyki, tańca i radości, a także macierzyństwa i troski. Ukazywano ją jako kobietę w koronie z krowich rogów z tarczą słoneczną pomiędzy nimi albo w pełni w postaci krowy. To jedna z najstarszych i najbardziej czczonych bogiń Egiptu, patronka jasnej strony życia.

Co oznaczają rogi i tarcza słoneczna na głowie Hathor?

Rogi wskazują na krowę, święte zwierzę Hathor, a tarcza słoneczna między nimi na słońce i na więź bogini z bogiem słońca Ra. Razem tworzą jej rozpoznawalną koronę. Izyda później przejęła ten sam znak, więc po samej koronie obie boginie odróżnia się po temacie sceny i po podpisie.

Czym Hathor różni się od Izydy?

Hathor jest starsza i odpowiada przede wszystkim za miłość, muzykę, radość i macierzyństwo. Izyda to bogini władzy królewskiej, magii i wiernej miłości małżeńskiej, matka Horusa. W późniejszych wiekach ich wizerunki się zlały, a Izyda przejęła koronę Hathor i część jej cech, ale z pochodzenia są to dwie różne boginie.

Dlaczego Hathor jest związana z turkusem?

Boginię nazywano Panią Turkusu i czczono jako patronkę kopalń, przede wszystkim wyrobisk Synaju, gdzie wydobywano kamień. Egipcjanie wiązali niebiesko-zielony kolor turkusu z odnową i życiem, co odpowiadało radosnej naturze bogini. Tak turkus stał się jej kamieniem, a biżuteria z nim czyta się jako znak ochrony Hathor.

Czym jest naszyjnik menat?

Menat to ciężki wielorzędowy naszyjnik z masywną przeciwwagą, która zwisała na plecach. Był osobistym znakiem Hathor i zarazem instrumentem muzycznym: potrząsano nim w tańcu, a dźwięk uważano za miły bogini. W symbolice menat niesie znaczenia muzyki, radości, siły życiowej i obfitości.

Komu pasuje biżuteria z symboliką Hathor?

Pasuje tym, którym droga jest miłość, muzyka, radość i piękno, osobom twórczym, a także każdemu bliskiemu tematowi macierzyństwa i kobiecej siły. Znak Hathor niczego nie straszy, on życzy dobra, więc nosi się go łatwo i wypada darować bliskim, przyjaciołom, przyszłym i świeżo upieczonym matkom.

Czy można nosić znak Hathor, nie wierząc w egipskich bogów?

Tak. Symbolika Hathor działa jako życzenie miłości, radości i pełni życia niezależnie od poglądów religijnych. Można ją nosić i jako piękny historyczny obraz, i jako znaczący talizman dobrego ducha. Nie łamie to szacunku dla dawnej religii: sięgasz po dziedzictwo kulturowe, a nie zawłaszczasz cudzą wiarę.

Jaki metal i kamień wybrać do biżuterii z Hathor?

Najwierniejsze idei jest ciepłe złoto lub pozłota, bo jedno z imion bogini brzmiało jak Złota. Spośród kamieni najbliższy jest turkus, jej własny kamień, a obok niego pasują lazuryt i niebiesko-zielony egipski fajans. Połączenie ciepłego złota z niebiesko-zielonym kamieniem jest najbardziej rozpoznawalne i historycznie prawdziwe.

Podsumowanie

Hathor to rzadka bogini, w której jasna strona życia zebrana jest niemal w całości. Miłość i piękno, muzyka i taniec, radość i święto, macierzyństwo i troska, a nawet łagodne spotkanie zmarłych na progu tamtego świata. Za postacią czułej krowy i brzękiem sistrum stoi postać kosmicznej skali: sklepienie niebios, Pani Nieba, pani turkusowych kopalń, groźna i życzliwa naraz. Egipcjanie czcili ją ponad trzy tysiące lat, i niemal zawsze motywem było ciepło, a nie lęk.

W biżuterii wizerunek Hathor działa miękko i życzliwie. Naszyjnik menat życzy muzyki i pełni życia, turkus mówi o ochronie i odnowie, złoto współgra z tarczą słoneczną jej korony, a twarz bogini z krowimi uszami służy jako spokojny znak radości. Żaden z tych znaków niczego nie straszy, wszystkie są zwrócone ku jasnej stronie istnienia. Właśnie dlatego symbolikę Hathor tak łatwo nosić dla siebie i darować bliskim.

Uczciwy wniosek jest prosty. Hathor nie wymaga ani szczególnej wiary, ani znajomości hieroglifów, by jej znaki brzmiały. Wystarczy zrozumieć, co za nimi stoi: dawna bogini, dla której miłość, muzyka i radość nie były błahostką, lecz rdzeniem świata. To, co wlejesz w jej naszyjnik czy turkus, tym on będzie, a starszy sens bogini zostanie przy tobie jako ciepłe życzenie, by żyć w miłości i radości.

O marce Zevira

Zevira działa w Albacete w Hiszpanii, mieście o długiej rzemieślniczej tradycji w wyrobie biżuterii. Hathor jest częścią naszej kolekcji symboli, gdzie bogini miłości i muzyki sąsiaduje z innymi dawnymi znakami, w których forma i znaczenie trzymają się razem.

Co możesz u nas znaleźć w egipskim temacie:

• Wisiorki z motywem naszyjnika menat i twarzą Hathor
• Biżuterię z turkusem i niebiesko-zielonymi kamieniami
• Wisiorki z rogami i tarczą słoneczną, koroną bogini
• Egipskie symbole w ciepłym złocie i pozłocie
• Zestawy w parze i na prezent, ze znaczeniem

Dostępny jest osobisty grawer. Pracujemy w srebrze próby 925 oraz w złocie od czternastu do osiemnastu karatów.

Otwórz katalog

Strona główna