Prezent dla koleżanki z pracy i Mikołajki w pracy: jaka biżuteria

Kiedy dział losuje nazwiska z kapelusza, prawie w dwóch przypadkach na trzy ktoś wyciąga samego siebie. Tę wartość, około 63%, policzył na początku XVIII wieku francuski matematyk Pierre Rémond de Montmort i prawie nie zależy ona od tego, czy w dziale jest osiem osób, czy osiemdziesiąt. Prezent w pracy składa się z takich niewidocznych pułapek.

Ten poradnik dotyczy trzech podobnych, ale różnych sytuacji: prezentu dla jednej osoby z pracy od siebie, prezentu od całego działu na imieniny, urodziny albo pożegnanie oraz mikołajkowego losowania, w którym obdarowujący może prawie nie znać obdarowanego. Każda z nich ma własną logikę kwoty, własny margines błędu i własny zestaw rzeczy, które wypada dać. Ogólny przewodnik po okazjach znajdziesz w przewodniku po prezentach według okazji, a grudzień w domu, z Wigilią i rodziną, w tekście o świątecznych prezentach z biżuterią. Tutaj tylko praca: koleżanki i koledzy, losowanie, zrzutka i savoir vivre, który trzyma to wszystko w ryzach.

Krótka odpowiedź: jaka biżuteria dla kogoś z pracy

Osobie z pracy daje się rzecz, przy której nie trzeba znać ani rozmiaru palca, ani ulubionej długości łańcuszka, ani wiedzieć, czy ma przekłute uszy. Czyli naszyjnik sprzedawany razem z łańcuszkiem, bransoletkę na sznurku albo łańcuszku, kolczyki na klips, a komuś, kogo naprawdę znasz, także przypinkę na klapę. Motyw neutralny: natura, słońce, niebo, podróż. Kwota dokładnie taka, jak ustalono, ani wyżej, ani wyraźnie niżej. Jeśli prezent jest od całego działu i nikt dobrze nie zna gustu tej osoby, jeśli pracuje zdalnie albo odchodzi do innej firmy, uczciwiej dać bon podarunkowy.

Trzy zasady prezentu w pracy

Pierwsza zasada dotyczy znaczenia. Prezent dla kogoś z pracy nie może niczego sugerować: ani uczuć, ani wiary, ani wyglądu, ani przyzwyczajeń. Serce, kłódka z napisem, rzecz do pary, krzyżyk, amulet od uroku zostaną odczytane jako komunikat, nawet jeśli nic takiego nie było zamierzone. Liść, słońce, gwiazda, mapa świata mówią jedno: „pamiętam o tobie”, i nic ponad to.

Druga zasada dotyczy wartości. W pracy prezent nie może stawiać nikogo w roli dłużnika. Rzecz wyraźnie droższa od tego, co przyjęło się w zespole, krępuje obdarowaną osobę i irytuje tych, którzy zmieścili się w kwocie. Dlatego górnej granicy pilnuje się ostrzej niż dolnej: zbyt drogiego prezentu nie da się uczynić tańszym.

Trzecia zasada dotyczy ciała. Koleżanki z pracy nie pyta się o rozmiar pierścionka i nie sprawdza, czy ma przekłute uszy. Wszystko, co wymaga takiej wiedzy, odpada samo: pierścionek, sztyfty kupione w ciemno, bransoletka na wymiar nadgarstka. Zostają rzeczy, które pasują każdemu, kto w ogóle nosi biżuterię.

Co wystarczy zauważyć, zanim kupisz

Wybór zawężają trzy obserwacje i wszystkie da się zrobić bez zadawania pytań. Pierwsza: kolczyki. Jeśli widzisz je na koleżance codziennie, kolczyki w prezencie są w porządku; jeśli nie widzisz albo nie masz pewności, zostają klipsy, bransoletka i naszyjnik.

Druga: kolor metalu. Popatrz na zegarek, oprawki okularów, klamrę paska, zapięcie torebki. Jeśli u kogoś przeważa jeden odcień, srebrny albo złoty, prezent w tym samym tonie stanie obok jego rzeczy jak swój.

Trzecia: stosunek do przesądów. Jeśli kolega odpukuje w niemalowane drewno i pamięta, że noża nie daje się bez grosika, miniatury noży i mieczy lepiej odłożyć, chociaż sam przesąd o ostrzu prawie nie przenosi się na biżuterię. Jeśli tego nie wiesz, wybierz rzecz bez ostrza: w losowaniu obdarowujesz prawie obcą osobę i spokojniej nie kazać jej w ogóle myśleć o przesądach.

Jeśli nie masz żadnej z trzech odpowiedzi, zostają trzy rzeczy, które prawie nic o człowieku nie zakładają: wisiorek na łańcuszku o neutralnej długości, przy czym łańcuszek musi być w komplecie, klipsy i bransoletka. Najmniej wymaga naszyjnik, o ile kwota do niego sięga: przy klipsach zostaje pytanie, czy ta osoba w ogóle nosi kolczyki, a bransoletka ma długość. Tę długość i zapięcie sprawdza się na karcie produktu, ale pomyłka jest tu łagodna, bo bransoletkę łatwo nosić na pasku torebki albo przekazać dalej.

Mikołajki, imieniny, pożegnanie: od kogo i z jakiej okazji

Hasło „prezent dla koleżanki z pracy” obejmuje kilka różnych sytuacji i rada dobra w jednej często nie działa w drugiej. Różnica polega na tym, kto daje, jak dobrze zna obdarowaną osobę i kto ustala kwotę.

Mikołajki w pracy: prezent dla wylosowanej osoby

Szóstego grudnia w polskich biurach urządza się Mikołajki. Wcześniej jest losowanie, każdy wyciąga karteczkę z nazwiskiem i przygotowuje niewielki prezent dla wylosowanej osoby, zwykle w granicach umówionej kwoty. Ten sam zwyczaj działa w szkołach, gdzie przed szóstym grudnia losuje się „swojego mikołajka” albo „swoją mikołajkę”.

Losowanie zmienia wszystko. Prezent dostaje nie ten, kogo się wybrało, tylko ten, kogo się wyciągnęło, a to może być ktoś z działu obok, z kim mijasz się przy ekspresie do kawy i nic więcej. Kwota jest ustalona z góry i równa dla wszystkich, a obdarowany nie wie, od kogo jest paczka, przynajmniej do końca zabawy.

Stąd główne wymaganie wobec prezentu z losowania: musi działać dla nieznajomego. Nie wiesz, czy ta osoba nosi kolczyki, złoto czy srebro, czy w ogóle lubi biżuterię. Jeśli nie ma kogo zapytać, zostaje wybór, który wybacza niewiedzę: bransoletka albo klipsy, a gdy kwota sięga średniej półki, także naszyjnik z łańcuszkiem w komplecie. O prezencie dla kogoś, kogo gustu nie znasz wcale, jest osobny tekst o biżuterii na prezent, gdy nie znasz gustu.

Prezent dla koleżanki z pracy od siebie

Tu ryzyko jest większe, bo nie ma zbiorowej osłony. Prezent od jednej osoby dla drugiej widzi całe biuro i każda rzecz bardziej osobista niż zwykle rodzi pytania: dlaczego jej, dlaczego taki, dlaczego od ciebie. Dlatego prezent od siebie ma sens przy zrozumiałym powodzie: urodziny kogoś, z kim od lat pracujesz w parze, podziękowanie za pomoc przy trudnym projekcie, pożegnanie przed przejściem do innej firmy.

Reguła robocza jest prosta: taki prezent musi dać się wręczyć przy wszystkich. Jeśli głupio wyjąć go z torby przy osobach z pokoju, jest zbyt osobisty dla koleżanki. Przypinka z miniaturową navają dla kogoś, kto z zapałem opowiadał o wyjeździe do Hiszpanii i tamtejszym nożownictwie, a z przesądów się śmieje, ten test przechodzi. Wisiorek w kształcie serca nie przechodzi, niezależnie od intencji.

Drugie ryzyko polega na tym, że prezent dla jednej osoby staje się miarą dla pozostałych. Jeśli dajesz coś jednej koleżance na urodziny, a drugiej nie, ktoś to zauważy. Wyjście to jedna poprzeczka: albo dawać wszystkim, z którymi pracujesz blisko, albo dołączać do prezentu od działu.

Imieniny, urodziny i zrzutka całego działu

Imieniny są w Polsce szczególnie popularne, z wyjątkiem Górnego Śląska i Kaszub, a z nimi przychodzą życzenia i prezent. W pracy można wtedy zrobić zrzutkę: ktoś zbiera od działu, ktoś kupuje, wszyscy podpisują kartkę. Tu sytuacja jest odwrotna niż w losowaniu. Budżet jest większy, odpowiedzialność rozłożona na wszystkich, a rzecz może być poważniejsza.

Zbiorowego prezentu nie wybiera się według tego, co spodoba się wszystkim składającym się, tylko według tego, co będzie nosić solenizantka. W praktyce decyduje jedna osoba, która zna jej gust najlepiej, a reszta jej ufa. Jeśli takiej osoby w dziale nie ma, prezent od zespołu rozsądniej zamienić w bon podarunkowy: obdarowana wybierze sama, na bonie znajdzie się nazwa działu albo imiona dających, a podpisy wszystkich trafią na dołączoną kartkę.

Jak zebrać pieniądze, kto podpisuje kartkę i co powiedzieć przy wręczaniu, rozpisano szczegółowo w tekście o prezencie dla szefa. Mechanika wspólnej koperty jest ta sama, niezależnie od tego, komu się ją wręcza. Na Dzień Kobiet, 8 marca, jest osobny tekst o biżuterii na Dzień Kobiet.

Prezent na pożegnanie koleżanki z pracy

Pożegnanie jest szczególnym przypadkiem, bo prezent ma przetrwać zmianę. Koleżanka odchodzi do nowej firmy, na urlop macierzyński albo na emeryturę, i to, co dostanie, będzie pamiątką po zespole, a nie po jednym dniu. Tu biżuteria wyraźnie wygrywa ze słodyczami: czekoladki szybko znikną, bransoletka z mapą świata na nadgarstku przypomni o dziale przy każdym założeniu.

Tylko że przy pożegnaniu trudno trafić w gust. Człowiek zaczyna nowe życie, którego nie znamy: inny dress code, inne biuro, może praca z domu. Dlatego przy pożegnaniu od całego zespołu bon bywa trafniejszy niż rzecz, a bilecik z podpisami wszystkich robi z niego pamiątkę. Wyjście na emeryturę ma osobne reguły, łącznie z sygnetem z grawerem nazwy firmy i dat pracy, i opisane jest w tekście o biżuterii na emeryturę.

Wgraj zdjęcie pupila, bliskiej osoby lub przedmiotu. Zbudujemy model 3D i odlejemy go ręcznie w cynie.

zdjęcie

↓ biżuteria

zdjęcie

↓ biżuteria

zdjęcie

↓ biżuteria

zdjęcie

↓ biżuteria

Skąd się wzięły prezenty w pracy

Biurowe losowanie nie ma daty narodzin ani autora. Za to każdy jego element, od kapelusza z nazwiskami po regułę anonimowości, ma własną historię i własny powód, a wiele z nich jest starszych niż sama zabawa.

Skrzynka dla uczniów: Pepys i Dickens

Przez długi czas prezent w pracy szedł z góry na dół, od tego, kto płaci, do tego, kto służy. Angielskie zapiski z XVII wieku pokazują to w codzienności. Samuel Pepys zanotował w dzienniku 19 grudnia 1663 roku, że zapłacił szewcowi i zostawił coś w skrzynce chłopców na Boże Narodzenie, czyli w skarbonce uczniów warsztatu. Świąteczna skrzynka dla uczniów i służby była zwyczajem, w którym dawał ten, kto stał wyżej, a przyjmował ten, kto stał niżej, i nikt nie oczekiwał, że będzie odwrotnie.

Charles Dickens w „Opowieści wigilijnej” z 1843 roku pokazał obie strony tej relacji. Stary pan Fezziwig w wigilię przerywa pracę, opróżnia magazyn i urządza bal dla uczniów, wśród których jest młody Scrooge. Dorosły Scrooge z kolei niechętnie daje swojemu pisarzowi, Bobowi Cratchitowi, wolne na Boże Narodzenie. W jednej powieści stoją obok siebie dwaj pracodawcy: jeden sam urządza święto dla uczniów, drugi ledwie zgadza się na wolny dzień. Wymiana prezentów między równymi, koleżanka koleżance, pojawiła się znacznie później i właśnie dlatego potrzebowała własnych reguł.

Fibula z cesarskiego warsztatu

Jeszcze starszy przykład prezentu od pracodawcy nosiło się na ramieniu. W późnym Cesarstwie Rzymskim urzędnicy i żołnierze w służbie cesarza spinali płaszcz specjalną zapinką, fibulą z trzema gałkami na poprzeczce, którą ze względu na kształt nazywa się kuszową. Takie fibule robiono w warsztatach cesarskich i wręczano wysokim urzędnikom z otoczenia władcy, a metal i wielkość zapinki oznaczały rangę.

Był to więc prezent od pracodawcy i odznaka stanowiska jednocześnie. Złota fibula mówiła każdemu, kto ją widział, kim jest jej właściciel i komu zawdzięcza pozycję. Przypinka i broszka mają w sobie coś z tej logiki do dziś: nosi się je na ubraniu, a nie na ciele, i łatwo odczytuje się je jako znak przynależności do instytucji, a nie wyznanie uczuć.

Dlaczego anonimowość znosi dług

W 1925 roku francuski antropolog Marcel Mauss opublikował „Szkic o darze” i opisał trzy obowiązki, na których opiera się wymiana prezentów w badanych przez niego społecznościach: dawać, przyjmować i odwzajemniać. Prezent w tej logice nigdy nie jest darmowy. Tworzy dług, a obdarowany czuje go, nawet jeśli dający niczego nie oczekuje.

Jak silnie działa ten dług, pokazał w 1971 roku psycholog Dennis Regan. Uczestnik eksperymentu siedział obok podstawionego „sąsiada”, który w przerwie bez żadnej prośby przynosił mu butelkę coli, a potem prosił o kupienie losów na loterię. Ci, którzy dostali colę, kupili prawie dwa razy więcej losów niż ci, którym nic nie przyniesiono. Przysługa działała nawet wtedy, gdy „sąsiad” zachowywał się niesympatycznie: sympatia przestawała mieć znaczenie, zostawał dług.

Mikołajkowe losowanie omija tę pułapkę samą konstrukcją. Dajesz jednej osobie, dostajesz od innej i nikt nie wie, komu jest coś winien. Dług rozkłada się na cały krąg, a nie na konkretną koleżankę, więc nikogo nie przygniata. Z tego samego powodu w losowaniu tak ważna jest równa kwota: drogi prezent rozsadza konstrukcję, bo tworzy osobisty dług tam, gdzie miało go nie być.

Jak tę zabawę nazywają w Polsce i gdzie indziej

W polskich biurach mówi się po prostu „Mikołajki” albo „losowanie”, a także, po angielsku, Secret Santa. W Europie zabawa ma wiele imion i każde coś mówi o tym, jak rozumie się ją na miejscu. Udokumentowanego początku zwyczaj nie ma, a nazwy ma w każdym kraju swoje, czasem pożyczone od sąsiadów.

Mikołajki: dlaczego w Polsce losuje się szóstego grudnia

W Polsce główną datą takiej wymiany nie jest Boże Narodzenie, tylko 6 grudnia, dzień świętego Mikołaja. Mikołajki to zeświecczona nazwa tego dnia, a domowy poranek mikołajkowy opisano w tekście o świątecznych prezentach.

Data dobrze pasuje do zabawy: Mikołaj z Miry to w legendzie darczyńca, który daje po kryjomu, a Mikołajki to zabawa, w której daje się, nie przedstawiając się. W tym samym tekście jest legenda o trzech woreczkach złota podrzuconych nocą i o tym, kto przynosi prezenty w Wigilię w różnych regionach Polski. Sceny z życia świętego trafiały nawet do biżuterii, jak epizod z dzieciństwa na kamei powyżej.

Wichteln i Julklapp: niemiecki prezent od skrzata

W Niemczech wymianę z losowania nazywa się wichteln. Słownik DWDS definiuje to tak: w grupie losuje się, kto komu daje niewielki prezent gwiazdkowy. Słowo pochodzi od Wichtel, czyli skrzata, domowego duszka z niemieckich opowieści ludowych.

Definicja słownika nie mówi o żadnym konkretnym miejscu, tylko o grupie, która losuje. Dlatego słowo pasuje tak samo do klasy szkolnej, biura, drużyny sportowej i rodziny: wszędzie tam, gdzie ludzie wyciągają karteczki, mówi się, że się wichteluje, a słowo „niewielki” z definicji przypomina, że chodzi o drobiazg, a nie główny prezent.

Na północnym wschodzie i północnym zachodzie Niemiec dla tej samej wymiany używa się jeszcze innego słowa, Julklapp, zapożyczonego ze szwedzkiego mniej więcej w XVIII wieku. W niemieckim biurze na północy kraju można więc usłyszeć obie nazwy i obie dotyczą jednej zabawy.

Amigo invisible: niewidzialny przyjaciel z Hiszpanii

W Hiszpanii zabawa nazywa się amigo invisible, niewidzialny przyjaciel. W hiszpańskojęzycznej Ameryce Łacińskiej częściej mówi się amigo secreto, tajny przyjaciel. W Brazylii nazwa zależy od miasta: w São Paulo amigo secreto, a w Rio de Janeiro i Belo Horizonte amigo oculto, ukryty przyjaciel.

Ciekawe, że żadna z tych nazw nie wspomina Mikołaja ani świąt: jest w nich przyjaciel, a nie świąteczna postać. Włochy i Francja, przeciwnie, zachowały świątecznego darczyńcę w nazwie: Włosi mówią Babbo Natale segreto, Francuzi Père Noël secret, a w biurach obu krajów w użyciu jest też angielskie Secret Santa. Polska stoi tu bliżej Włoch i Francji, bo nasza nazwa zabawy wprost nosi imię świętego.

Kris Kringle i Pollyanna: jak zabawę nazywają po angielsku

Nawet w krajach anglojęzycznych Secret Santa nie jest jedyną nazwą. W Australii i Kanadzie tę samą zabawę nazywa się Kris Kringle, w Irlandii Kris Kindle. Oba słowa wyrosły z niemieckiego Christkindl, Dzieciątka, które w południowych Niemczech i Austrii przynosi dzieciom prezenty. Niemiecki darczyńca stał się w angielskim nazwą biurowej zabawy.

W Pensylwanii i wokół Filadelfii, łącznie z południem New Jersey, wymianę z losowania nazywa się Pollyanna. Słownik amerykańskich gwar regionalnych notuje tę nazwę, wziętą od powieści Eleanor Porter „Pollyanna” z 1913 roku, o dziewczynce, która we wszystkim znajduje powód do radości. Kluby Pollyanna przy kościołach wspominane są od 1916 roku, a „wymiana prezentów Pollyanna” pojawia się w lokalnych gazetach mniej więcej od końca lat czterdziestych. Dlaczego zabawa dostała imię bohaterki, tego nie ustalono.

Biały słoń: wymiana, w której prezent można odebrać

W Stanach Zjednoczonych oprócz Secret Santa jest jeszcze jedna biurowa zabawa: white elephant, gdzie indziej Yankee swap albo Dirty Santa. Prezenty trafiają na wspólny stos, a uczestnicy po kolei albo rozpakowują nowy, albo odbierają już otwarty sąsiadowi. Cała przyjemność polega na odbieraniu sobie nawzajem prezentów i na tym, żeby wyjść do domu z najdziwniejszą rzeczą wieczoru.

Nazwa pochodzi od wyrażenia „biały słoń”, czyli rzecz kosztowna i bezużyteczna, której nie da się ani używać, ani wyrzucić. W angielszczyźnie znane jest od 1721 roku. Popularne wyjaśnienie mówi, że królowie Syjamu dawali białe słonie niewygodnym dworzanom, żeby zrujnować ich kosztami utrzymania. To legenda bez historycznych dowodów. Biały słoń był w Syjamie świętym zwierzęciem królewskiego dworu i znakiem władzy, a nie karą: jeśli królowie się z nimi rozstawali, to w stosunkach z innymi władcami, a nie z nielubianymi dworzanami.

Do biżuterii zabawa z odbieraniem pasuje słabo. Rzecz, którą przekazuje się z rąk do rąk i przymierza na oczach wszystkich, traci intymność i trudno dobrać ją pod nieznajomego. Jeśli w twoim biurze gra się w białego słonia, biżuterię lepiej zostawić na Mikołajki, a na wspólny stos położyć coś, co bez szkody może trafić do każdego.

Jak zorganizować Mikołajki w pracy

Osoba organizująca Mikołajki decyduje o trzech rzeczach, które potem trudno naprawić: jak losować, ile wydać i kiedy wręczać. Wszystkie trzy warto ustalić przed pierwszą karteczką, a nie w trakcie.

Losowanie, w którym nikt nie trafi na siebie

Prawdopodobieństwo z pierwszego akapitu to nie żart. W 1708 roku Pierre Rémond de Montmort wydał w Paryżu „Essay d'analyse sur les jeux de hazard” i przeanalizował w nim grę karcianą treize, „trzynaście”: gracz odkrywa karty po kolei i liczy je na głos, a liczy się to, czy choć raz numer karty zgodzi się z numerem ruchu. Ogólne rozwiązanie opublikował w drugim wydaniu z 1713 roku, prawie równocześnie z Mikołajem Bernoullim. To ta sama zagadka co kapelusz z nazwiskami: karta zgodna z ruchem to człowiek, który wyciągnął siebie.

Wynik okazał się zaskakujący. Prawdopodobieństwo, że nikt nie wyciągnie siebie, szybko zbliża się do liczby 1/e, mniej więcej 0,368, i dalej prawie się nie zmienia. Przy trzech uczestnikach choć jedno trafienie na siebie zdarza się z prawdopodobieństwem 67%, przy czterech 62,5%, a od sześciu osób stale około 63%. W dziale z ośmioma osobami i w firmie z osiemdziesięcioma szansa na powtórkę losowania jest więc taka sama.

Wniosek dla organizatora: nie liczyć, że się uda. Są dwa uczciwe rozwiązania. Pierwsze: jeśli ktoś wylosował siebie, wszyscy oddają karteczki i losują od nowa, bo zamiana dwóch karteczek zdradza, kto komu daje. Drugie jest pewniejsze: organizator tasuje listę uczestników i każdy daje osobie, która stoi po nim, a ostatni pierwszemu. Taki łańcuch z samej budowy wyklucza trafienie na siebie, a da się go ułożyć w zwykłym arkuszu kalkulacyjnym.

Kwota ustalona z góry i dlaczego jej się nie przekracza

Kwotę ustala organizator albo wspólne głosowanie i jest jedna dla wszystkich. Zwykle wiąże się ją z tym, na co bez wysiłku stać każdego w dziale, łącznie ze stażystą. To ważne: losowanie, w którym część uczestników wydaje więcej, niż jest gotowa, przestaje być zabawą.

Przekroczyć kwotę kusi z dobrych pobudek, ale efekt jest zły. Osoba, która dostała prezent wyraźnie droższy od pozostałych, czuje ten sam dług, o którym pisał Mauss, tylko teraz osobisty: nie może się odwdzięczyć, bo nie wie komu, albo wie i rozumie, że nie da nic podobnego. A ci, którzy zmieścili się w kwocie, wypadają przy twoim pudełku na skąpych. Kwota poniżej ustalonej też jest błędem, ale naprawialnym: skromniejszą rzecz zawsze można dopełnić bilecikiem pisanym ręcznie albo staranniejszym opakowaniem.

Jeśli prezenty na Mikołajki funduje firma, a nie sami pracownicy, dochodzą pytania o rozliczenie. Tu odpowiedź daje księgowość albo dział kadr, bo zasady zależą od tego, z jakich środków i w jakiej formie firma daje upominki.

Lista życzeń: dwie linijki od każdego

Dobrze zorganizowane Mikołajki zaczynają się od listy życzeń. Każdy uczestnik pisze dwie linijki o sobie: co lubi, czego nie potrzebuje, na co ma alergię. Organizator przekazuje je razem z wylosowanym nazwiskiem, a obdarowujący nie musi zgadywać.

Dla biżuterii taka lista to połowa sukcesu. Jedno zdanie „noszę srebro, uszu nie mam przekłutych” zamyka pytanie o kolczyki i o kolor metalu jednocześnie. Jeśli w twoim dziale list nie ma, zaproponuj je organizatorowi: nikt nie musi pisać niczego osobistego, wystarczy to, co i tak widać na co dzień.

Lista ma jeszcze jedną zaletę, o której rzadko się mówi. Chroni przed prezentami, które coś sugerują. Ktoś, kto napisał „kawa, książki, rośliny”, dostanie coś z tej trójki, a nie produkt do odchudzania albo coś z apteki, które poradniki o Mikołajkach w pracy wymieniają wśród prezentów, jakich trzeba się wystrzegać.

Szósty grudnia czy wigilia firmowa: kiedy wręczać

Termin to osobna decyzja. Część zespołów wręcza prezenty dokładnie szóstego grudnia, przy kawie i ciastkach w pokoju socjalnym. Inne przesuwają wymianę na wigilię firmową, czyli spotkanie świąteczne, które organizuje pracodawca. W części firm dzieli się wtedy opłatkiem i składa sobie życzenia, w innych z tego rezygnuje się świadomie, bo nie każdy uczestnik czuje się z tym zwyczajem swobodnie.

Oba terminy mają swoje konsekwencje dla prezentu. Szósty grudnia to dzień drobiazgu i Mikołajki z natury są lekkie. Wigilia firmowa odbywa się przed domową Wigilią i nie konkuruje z prezentami od bliskich. W obu przypadkach wystarczy, że prezent jest miłym znakiem.

Ile wydać na Mikołajki w pracy i co się mieści w kwocie

Kwota w Mikołajkach to nie sugestia, tylko reguła gry, a jej złamanie widać od razu przy rozpakowywaniu. Dlatego lepiej wiedzieć z góry, co realnie mieści się w typowych ustaleniach, opisanych tu porównaniami zamiast liczb, bo w każdym dziale kwota jest inna.

Skromna kwota: czy starczy na biżuterię

Uczciwa odpowiedź zależy od tego, na co się umówiono. Jeśli kwota jest na poziomie pudełka czekoladek albo kubka z nadrukiem, biżuteria z metalu zwykle się w niej nie mieści bez dużych kompromisów w materiale. Rzecz kupiona tylko po to, żeby się zmieścić, ryzykuje słabe wykończenie, i wtedy dobra herbata byłaby uczciwszym prezentem.

Jeśli kwota jest na poziomie obiadu w dobrej kawiarni, biżuteria staje się realna. W katalogu Zevira to dolna półka: kolczyki i klipsy z pozłacanej stali, bransoletki na plecionym sznurku z emaliowanymi medalionami, bransoletki łańcuszkowe w srebrnym odcieniu, przypinki z kolekcji Forja Española. Dla losowania taki budżet jest idealny: rzecz wygląda na przemyślany prezent i nie odstaje od reszty. Tyle że wszystkie przypinki z tej półki mają ostrze, navaję albo miecz, więc przypadkowej osobie lepiej dać z niej klipsy albo bransoletkę, a kolczyki tylko wtedy, gdy z listy życzeń wiadomo, że uszy są przekłute.

Wyższa kwota: kiedy można coś poważniejszego

Zdarzają się zespoły, w których losuje się z kwotą na poziomie kolacji w restauracji, na przykład w małych grupach, które pracują razem od lat. Wtedy otwiera się średnia półka: naszyjniki z emaliowanym wisiorkiem na łańcuszku i wisiorki w kształcie noży z kolekcji Forja Española, miniaturowe navaje i maczety ze stali. Przypadkowej osobie z tego rzędu pasują tylko naszyjniki bez roli ochronnej. Wisiorek w kształcie noża sprzedaje się bez łańcuszka i ma ostrze, więc to prezent dla znajomego kolegi, który nosi na szyi własny łańcuszek i spokojnie podchodzi do przesądów.

Nawet przy wyższej kwocie srebro próby 925 i rzeczy z metalu szlachetnego lepiej zostawić na prezent od całego działu. Powód jest prosty: poważna rzecz z losowania trafia do kogoś, kogo można prawie nie znać, a poważny prezent zawsze wymaga wiedzy o obdarowanym. Jak wybrać naprawdę ważną rzecz, opisano w tekście o prezencie dla kogoś, kto ma wszystko.

Jaka biżuteria dla koleżanki i kolegi z pracy

Poniżej rzeczy, które przechodzą wszystkie trzy zasady prezentu w pracy, a przy każdej to, co trzeba sprawdzić przed zakupem.

Przypinka na klapę, plecak albo smycz

Przypinka ma w sobie coś bardzo „biurowego”. Zapinka do płaszcza w Rzymie, znaczek w klapie w XX wieku, identyfikator na smyczy dziś: wszystko to rzeczy noszone na ubraniu, które nie dotykają ciała. Dlatego przypinka nigdy nie jest zbyt osobista.

W kolekcji Forja Española są trzy przypinki. Pierwsza to miniaturowa navaja z rysunkiem słojów drewna oliwnego na rękojeści, tradycyjnego materiału navaj z Albacete. Druga to navaja z niebieską i srebrną emalią, lepiej widoczna na ciemnej tkaninie. Trzecia to miecz ze starannie oddanym jelcem i głowicą, w kolorze postarzanego srebra. Wszystkie trzy przypina się do klapy marynarki, paska torby, plecaka albo czapki.

Główna zaleta przypinki: pasuje mężczyźnie, kobiecie i komuś, kto biżuterii nie nosi wcale. Można ją przypiąć do torby na laptopa albo smyczy z przepustką i i tak będzie w użyciu. Zastrzeżenie dotyczy kształtu: wszystkie trzy to miniaturowa broń, a z ostrzem wiąże się znany przesąd o darowanym nożu. Na biżuterię prawie się on nie przenosi, bo miniaturowy nóż w klapie odbiera się jako znak rzemiosła albo amulet, a nie broń. Ale w losowaniu nie wiesz, jak bardzo przesądna jest obdarowana osoba, więc przypinka jest dobra dla kogoś, kogo znasz i kto interesuje się rzemiosłem albo historią.

Kolczyki, jeśli wiesz na pewno o dziurkach

Kolczyki daje się koleżance tylko pod jednym warunkiem: wiesz na pewno, że ma przekłute uszy i nosi kolczyki. Tej wiedzy nie trzeba zdobywać pytaniem, wystarczy widywać ją codziennie.

Z katalogu do takiego prezentu pasują kolczyki z pozłacanej stali nierdzewnej o czytelnych motywach: słoneczna spirala, labirynt, liść monstery albo kółka z zawieszką w kształcie uśmiechniętego słońca. Odbiera się je jako ozdobę z charakterem, a nie klejnot, więc nie wychodzą poza biurowy umiar. To kolczyki o wyraźnym kształcie, więc są dla kogoś, kto nosi coś więcej niż maleńkie sztyfty: popatrz, co koleżanka ma na sobie teraz, i trzymaj się tej samej skali.

Jeśli pewności co do dziurek nie ma, wyjściem są klipsy. Kolczyki na klips Zimowy Klejnot z niebieskim kamieniem i cyrkoniami sześciennymi trzymają się płatka ucha zaciskiem i nie potrzebują przekłucia. Wyglądają przy tym jak zwykłe kolczyki i osoba z dziurkami też może je nosić. Kamień nie jest tu szlachetny, to kolorowe oczko w pozłacanej stali, i odbiera się go jako kolor, a nie wartość. W losowaniu, w którym o obdarowanej wiesz tylko tyle, że pracuje w dziale obok, klipsy są uczciwsze niż sztyfty kupione w ciemno.

Bransoletka na sznurku albo łańcuszku

Bransoletka na plecionym sznurku z emaliowanym medalionem to prezent z charakterem, w który trudno nie trafić. W katalogu jest ich kilka, a kryterium wyboru dla osoby z pracy jest jedno: czy opis obiecuje ochronę. Bransoletka z mapą świata na okrągłym medalionie jest w karcie nazwana talizmanem przygody, a jej opis mówi o wolności odkrywania i otwartości na nowe kultury, bez obietnicy ochrony. Sąsiednie bransoletki na sznurku tę obietnicę mają: liść monstery w różowej emalii opisano jako talizman wzrostu, ochrony i więzi z naturą, a ogon wieloryba jako symbol wolności morza i ochrony. Znaczenia ochronne w pracy wymagają tej samej wiedzy o człowieku co każdy amulet. Sznurek wygląda nieformalnie, więc taka bransoletka pasuje do biura z luźnym dress code'em.

Bransoletka z mapą świata jest szczególnie dobra dla kogoś, kto dużo jeździ albo właśnie wrócił z urlopu, o którym opowiadał całemu działowi. To prezent, który pokazuje uwagę bez wchodzenia w prywatność.

Do biura z bardziej formalnym ubiorem lepiej pasuje bransoletka łańcuszkowa w srebrnym odcieniu, na przykład splot żmijka. Można ją nosić osobno albo zawiesić na niej zawieszkę. W karcie Astralnego łańcucha jest wzmianka, że bransoletki łańcuszkowe noszono dawniej jako ochronne przybrania, ale to opowieść o samym rodzaju biżuterii, a nie obietnica wobec tej jednej rzeczy, i w gładkim łańcuszku nikt nie odczyta aluzji. Przed zakupem każdej bransoletki warto sprawdzić długość i zapięcie na karcie produktu: rozmiaru nadgarstka nie znasz i trzeba widzieć, jak uniwersalna jest rzecz.

Naszyjnik z łańcuszkiem w komplecie

Typowy błąd w prezencie dla koleżanki z pracy: wisiorek bez łańcuszka. Bliskiej osobie można go dać, bo wiesz, jaki łańcuszek nosi. Dla koleżanki to zadanie domowe: będzie musiała szukać łańcuszka o pasującej długości i metalu, a prezent może zostać w pudełku na zawsze.

Dlatego na karcie produktu patrzy się, jak rzecz się nazywa, co stoi w charakterystyce i co widać na zdjęciach. Naszyjniki Gwiazda Strażniczka i Oko, które widzi wszystko, mają łańcuszek w komplecie, a jego długość jest regulowana; dokładne liczby podaje karta produktu. Przy pojedynczych wisiorkach łańcuszka w charakterystyce nie ma, to sama zawieszka. Jeśli w charakterystyce o łańcuszku nie ma ani słowa, pomagają zdjęcia: naszyjnik Mistyczny Taniec pokazano na nich z łańcuszkiem, zapięciem i przedłużką.

Jest tu jedno zastrzeżenie. Te naszyjniki, które mają łańcuszek wpisany w charakterystykę, opisano w katalogu jako amulety: gwiazda, która ma chronić, i oko nazar. To symbole o znaczeniu ochronnym, a o nich jest niżej. Dla koleżanki, której stosunku do amuletów nie znasz, spokojniejszy jest motyw niebiański bez roli ochronnej, słońce i księżyc Mistycznego Tańca.

Prezent dla kolegi z pracy

Dla kolegi wybór jest węższy, ale pewniejszy. Pierwsza opcja to przypinka: do marynarki, do torby na laptopa, do kurtki. Druga to bransoletka na sznurku, jeśli w biurze nie ma ścisłego dress code'u, albo łańcuszkowa w srebrnym odcieniu, jeśli jest. Trzecia dla tego, kto już nosi coś na szyi: wisiorki w kształcie noży z kolekcji Forja Española, miniaturowe navaje i maczety ze stali, dla kogoś, kto interesuje się nożownictwem i wie, czym navaja różni się od zwykłego scyzoryka.

Wisiorek w kształcie noża ma sens tylko wtedy, gdy wiesz, że kolega w ogóle nosi coś na szyi. Jeśli nie wiesz, przypinka przekaże to samo zainteresowanie rzemiosłem bez pytania o łańcuszek. Ostrze ma zresztą i przypinka, więc oba prezenty są dla kolegi, o którego spokojnym stosunku do przesądów wiesz. Więcej o tym, co dają mężczyznom i jak nie chybić z ich stylem, w tekście o biżuterii na prezent dla mężczyzny.

Czego nie dawać w pracy

Lista zakazów jest krótsza, niż się wydaje, ale każdy punkt wymaga wyjaśnienia, bo łamie się je w najlepszej wierze.

Pierścionek i wszystko, co wymaga rozmiaru

Pierścionka koleżance z pracy się nie daje, ani z losowania, ani od siebie, z dwóch powodów. Pierwszy jest praktyczny: rozmiaru nie znasz, a zgadnąć go prawie się nie da. Pierścionek, który nie wchodzi na palec albo z niego spada, ląduje w szkatułce. Drugi jest znaczeniowy: pierścionek to rodzaj biżuterii mocno obciążony znaczeniem. Daje się go na zaręczyny, na ślub, na rocznicę, i koleżanka, która dostanie pierścionek, niemal na pewno zacznie się zastanawiać, co ten prezent miał znaczyć.

Jest jeden wyjątek, który potwierdza regułę: prezent od całego zespołu na emeryturę. Tam sygnet z grawerem nazwy firmy i dat odbiera się jako znak stażu, a nie aluzję, a rozmiar można poznać przez bliskich. Przy losowaniu i zwykłych urodzinach pierścionek zostaje pod zakazem, jak każda rzecz, którą trzeba mierzyć bez możliwości dopasowania.

Serce, kłódka i rzeczy do pary

Serce, kłódka z napisem, połówki wisiorka do pary, inicjały: to język związków. W pracy tworzy dwuznaczność nawet tam, gdzie intencje są najprostsze. Obdarowana osoba będzie myśleć nie o prezencie, tylko o tym, co kryje się za prezentem, i osoby z pokoju też.

Reguła działa także między osobami tej samej płci i w długiej przyjaźni: w biurowej wymianie serca i rzeczy do pary się nie daje.

Symbole religijne i amulety

Tu trzeba rozdzielić dwie grupy. Pierwsza to znaki wiary: krzyżyk, medalik ze świętym, medalik świętego Benedykta. Mówią o wyznaniu i w pracy można je dać tylko komuś, kto sam je nosi. Druga to amulety: hamsa, oko nazar, róg cornicello. Ich znaczenie jest życzliwe, życzenie szczęścia i ochrony, a tekst o przesądach wymienia amulet jako rzadki prezent, przy którym tradycja jest jednogłośnie za. Ale to rada dla prezentu znajomej osobie, której wręczasz rzecz osobiście i możesz powiedzieć dwa zdania o jej znaczeniu.

W losowaniu tych dwóch zdań nie będzie: prezent jest anonimowy i nie ma kto wyjaśnić, że oko nazar oznacza życzenie powodzenia, a nie aluzję do cudzej zazdrości. Dlatego dla przypadkowej osoby amulety się odkłada, a dla znajomej koleżanki pasują, jeśli wiesz, że ten symbol jest jej bliski. W razie wątpliwości wybierz botanikę, motywy niebiańskie albo podróż: nie mają ani wyznania, ani drugiego dna. Kto komu i jak daje amulety, opisuje przewodnik po amuletach i talizmanach.

Żart zrozumiały tylko dla dwojga

Biżuteria z humorem, spinacze, nożyczki, biurowe motywy, może być świetnym prezentem dla kogoś z pracy, ale tylko wtedy, gdy żart jest wspólny. Żart o notorycznym spóźnianiu się albo o miłości do kawy, zrozumiały dla was dwojga, w ogólnej wymianie odbiera się jak kpinę, a obdarowana osoba śmieje się na siłę.

Reguła żartobliwego prezentu: jest śmieszny dla każdego, kto go zobaczy, i nikogo nie dotyka. Biurowe motywy w biżuterii i ich historię opisano w tekście o biurowej biżuterii z humorem.

Nóż, miecz i przesąd o ostrzu

Nóż jako prezent ma złą sławę: według przesądu ostrze „przecina” przyjaźń. Do biżuterii w kształcie noża, jak wyjaśnia tekst o przesądach, prawie się go nie stosuje: taki wisiorek czy przypinkę odbiera się jako amulet i znak rzemiosła, a nie broń. Tyle że w pracy nie wiesz, kto z zespołu jest przesądny naprawdę. Dlatego przypinka z navają, przypinka z mieczem albo wisiorek w kształcie noża pasują wtedy, gdy znasz obdarowaną osobę i jej zainteresowanie rzemiosłem, a w losowaniu spokojniej dać rzecz bez ostrza.

Jeśli mimo wszystko dajesz ostry kształt, istnieje stary sposób: obdarowany oddaje dającemu grosik i rzecz uchodzi za kupioną, a nie podarowaną. W Mikołajkach, gdzie darczyńca jest nieznany, ten ruch nie zadziała, i to kolejny powód, żeby ostrze zostawić na prezent dla znajomego kolegi. Skąd wziął się przesąd i jak go obejść, opisano w tekście o tym, czego nie wolno dawać w prezencie.

Bon podarunkowy: kiedy lepszy niż rzecz

O bonie dla koleżanki z pracy myśli się jak o wymówce i w prezencie od jednej osoby dla bliskiej bywa to prawdą. Między równymi w pracy jest inaczej: tam bon często trafia celniej niż rzecz. Wyjątek jest jeden, szef. Bon od podwładnych dla przełożonego łatwo odczytać jako wykupienie się, dlatego zespół daje mu konkretną rzecz, a dlaczego, opisano w tekście o prezencie dla szefa.

Jak działa bon podarunkowy Zevira

Certyfikat podarunkowy Zevira, czyli bon na cały katalog, jest elektroniczny, więc nie trzeba czekać na kuriera. Imię obdarowanej osoby, imię dającego albo nazwa działu i życzenia drukują się wprost na bonie, a pola do nich wypełnia się na karcie produktu przed zapłatą. Gotowy PDF przychodzi kupującemu mailem od razu po zapłacie, więc bon można dać tego samego dnia, nawet jeśli wigilia firmowa jest wieczorem.

Bonem można zapłacić za dowolną rzecz z katalogu sklepu internetowego. Jest ważny 24 miesiące od wystawienia, a jeśli zakup wyszedł taniej niż nominał, reszta zostaje na kodzie i można ją wydać później, w okresie ważności bonu. Przy prezencie od działu to wygodne: koleżanka nie musi decydować od razu i nie traci różnicy, jeśli wybierze coś skromniejszego.

Kiedy bon jest trafniejszy niż biżuteria

Ekonomista Joel Waldfogel w 1993 roku zapytał studentów Uniwersytetu Yale o świąteczne prezenty i policzył, że od jednej dziesiątej do jednej trzeciej wartości prezentów przepada: obdarowani wyceniają rzeczy niżej, niż za nie zapłacono. Najcelniej dawali przyjaciele i partnerzy, wyraźnie gorzej dziadkowie. Koleżanka z pracy jest zwykle bliżej tej drugiej grupy: znasz jej nawyki przy biurku, ale nie jej szkatułkę.

Stąd sytuacje, w których bon jest lepszy od rzeczy. Pierwsza: prezent od całego działu, gdzie nikt nie zna gustu obdarowanej. Druga: koleżanka, która pracuje zdalnie i którą znasz tylko z kamerki. Trzecia: pożegnanie, gdy ktoś odchodzi na urlop macierzyński albo do innej firmy i będzie wybierał rzecz pod nowe życie, którego nie znasz. Czwarta: gust jest znany i trudny, a każda rzecz „mniej więcej w jej stylu” będzie gorsza od tego, co wybierze sama.

Jest też sytuacja odwrotna. Bon ma jeden nominał, wyraźnie wyższy od zwykłej kwoty mikołajkowej. Jeśli w waszym losowaniu umówiliście się na poziomie obiadu w kawiarni, bon złamie główną regułę zabawy: będzie droższy od wszystkich innych prezentów, a obdarowana osoba znajdzie się w roli dłużnika. W takim losowaniu wyjściem jest rzecz z dolnej półki katalogu, bransoletka albo klipsy, a bon zostaje dla prezentu od działu, który opłacają składki wszystkich.

Jak wręczyć bon, żeby nie wyglądał na formalność

Elektroniczny bon łatwo zamienić w namacalny prezent. Wydrukuj PDF na grubym papierze, włóż do koperty i podpisz kopertę ręcznie. Na wigilii firmowej taką kopertę wręcza się tak samo jak pudełko i nie ginie ona wśród innych prezentów. Dla osoby pracującej zdalnie PDF można przesłać w trakcie wspólnego spotkania online, kiedy wszyscy są zebrani, i powiedzieć kilka słów od działu.

Jest jeszcze szczegół, o którym dający zapominają. Badaczki zachowań konsumenckich Mary Steffel, Elanor Williams i Robyn LeBoeuf ustaliły, że dający nie doceniają, jak długo obdarowany trzyma kartę podarunkową: w jednym z ich eksperymentów 18% obdarowanych jeszcze nie wydało podarowanej karty, podczas gdy dający spodziewali się tego tylko w 3%. Im węższy krąg rzeczy, na które karta się nadaje, tym dłużej się ją odkłada. Dlatego warto powiedzieć koleżance, że bon jest ważny dwa lata, a w tym czasie reszta zostaje na kodzie, i po paru miesiącach zapytać mimochodem, czy coś już wybrała.

Porównanie: biżuteria, bon czy słodycze

Biżuteria nie jest jedynym sposobem, żeby obdarować kogoś z pracy, a uczciwe porównanie pomaga zrozumieć, kiedy naprawdę jest najlepszym wyborem.

Biżuteria czy słodycze i kawa

Słodycze, dobra herbata, kawa ziarnista to bardzo bezpieczny prezent w pracy. Nie da się w nich nie trafić z rozmiarem, nie niosą znaczeń, łatwo się nimi podzielić z działem. Bezpieczeństwo ma jednak cenę: taki prezent szybko się zjada i szybko zapomina.

Biżuteria zostaje w pamięci dłużej. Przypinka na torbie czy bransoletka na ręce przypomina o prezencie za każdym razem, gdy ktoś ją zakłada. Dlatego biżuteria wygrywa tam, gdzie prezent ma zostać: przy koleżance, z którą pracuje się od kilku lat, przy pożegnaniu, przy jubileuszu. Słodycze wygrywają tam, gdzie prezent ma być lekki: w losowaniu w dużym dziale, gdzie nie znasz obdarowanego wcale.

Jeśli wybór jest naprawdę trudny, można je połączyć: tabliczka dobrej czekolady i bransoletka na sznurku w jednym pudełku. Rzecz zostaje, a słodycz robi z wręczenia małe święto.

Jednakowe prezenty dla wszystkich czy różne

Szef zespołu albo po prostu hojna osoba z działu czasem chce dać coś wszystkim, z którymi pracuje. Główna decyzja brzmi: rzeczy jednakowe czy różne.

Jednakowe prezenty usuwają porównania: nikt nie myśli, dlaczego jej kolczyki, a mnie przypinka. Są jednak bezosobowe i to widać. Różne prezenty pokazują uwagę dla każdego, ale tworzą ryzyko, że ktoś uzna swój za gorszy.

Najlepiej działa droga środka: rzeczy z jednej linii, jednego poziomu i jednej ceny, ale o różnym motywie. Na przykład bransoletki z tej samej półki: mapa świata na sznurku dla tego, kto dużo jeździ, i srebrzysty łańcuszek żmijka dla tych, którzy ubierają się formalnie. Każdy dostaje swoje i nikt nie odczuwa różnicy w traktowaniu.

Losowanie czy składka działu

Czasem dział sam decyduje, jak się obdarowywać: urządzić losowanie czy złożyć się na prezent dla każdego. Przy grudniowej wymianie w dużej grupie losowanie jest wygodniejsze: każdy przygotowuje jeden prezent zamiast prezentu dla wszystkich, a kwoty są równe.

Przy osobistej okazji jednej osoby, imieninach, urodzinach, pożegnaniu, losowanie się nie nadaje: prezent dostaje jedna osoba, a dają wszyscy. Tu potrzebny jest prezent wspólny i tu bon sprawdza się najlepiej: składki działu opłacają bon, a nazwa działu albo imiona dających na bonie robią z niego prezent od zespołu.

Jak wręczyć prezent w pracy

Wręczanie w pracy różni się od rodzinnego: są widzowie, są reguły gry i często nie ma jak osobiście wytłumaczyć prezentu.

Opakowanie i podpis przy losowaniu

W Mikołajkach na paczce pisze się imię obdarowanej osoby, a nie swoje. Opakowanie jest neutralne, bez aluzji do dającego: jeśli w dziale wiedzą, że uwielbiasz szary papier z roślinnym wzorem, weź inny. Biżuterię w środku lepiej włożyć do własnego pudełeczka albo woreczka, żeby nie zgubiła się w papierze.

Do biżuterii warto dołożyć karteczkę z krótką informacją o rzeczy: z czego jest zrobiona i jak o nią dbać. Obdarowana osoba nie może zapytać ciebie, z jakiego metalu jest przypinka albo czy bransoletkę na sznurku można moczyć, bo nie wie, kto jest darczyńcą. Dwie linijki na karteczce zamykają to pytanie i pokazują, że rzecz wybierano świadomie.

Ujawniać się czy nie

To rozstrzygają reguły zabawy, a nie każdy uczestnik osobno. W jednych działach tajemnica zostaje na zawsze, w innych wszyscy ujawniają się pod koniec spotkania. Najważniejsze, żeby reguła była jedna dla wszystkich i żeby umówić ją z góry.

Jeśli reguły nie ma, domyślnie lepiej się nie ujawniać. Tajemnica chroni obie strony przed niezręcznością: jeśli prezent się nie spodobał, obdarowana nie musi udawać zachwytu przed tobą. A jeśli się spodobał, może opowiedzieć o tym całemu działowi, a ty usłyszysz to jak ktoś z boku.

Jeśli ktoś z zespołu pracuje zdalnie

Zdalna osoba w losowaniu to osobne zadanie. Rzecz trzeba wysłać pocztą albo kurierem, do tego potrzebny jest adres, a pytanie o niego wprost zdradza darczyńcę. Lepiej, gdy adresy zbiera organizator za zgodą uczestników i przekazuje je dającym.

Dostawa zajmuje czas, więc dla zdalnej koleżanki zamawia się wcześniej niż dla osób z biura. Część zespołów rozwiązuje to Mikołajkami online: losowanie w aplikacji, paczki wysłane z wyprzedzeniem i wspólne rozpakowywanie na spotkaniu wideo. Jeśli czas uciekł, elektroniczny bon rozwiązuje problem, ale tylko wtedy, gdy kwota losowania jest z nim porównywalna. W pozostałych przypadkach uczciwiej umówić się z organizatorem i wysłać prezent ze spóźnieniem, wyjaśniając to w bileciku.

Jeśli prezent się nie spodobał albo był tańszy od twojego

Jeśli prezent z losowania się nie podoba, savoir vivre jest prosty: podziękować i nie komentować. Nie wiesz, od kogo jest, a każda uwaga może trafić do darczyńcy. Rzecz, której nie będziesz nosić, możesz przekazać dalej poza pracą, gdzie nikt jej nie rozpozna.

Jeśli twój prezent okazał się wyraźnie droższy od tego, który przyszedł do ciebie, to sprawa po twojej stronie, a nie darczyńcy: kwotę przekroczyło twoje pudełko, a on się w niej zmieścił. Jeśli tańszy, znaczy, że ktoś inny ją przekroczył. W obu przypadkach najlepsze, co można zrobić, to niczego nie porównywać na głos.

Fakty, które zaskakują

Boxing Day według słownika jest dniem prezentu w pracy. Wyrażenie Christmas box ma już francusko-angielski słownik Cotgrave'a z 1611 roku, a Boxing Day Oxford English Dictionary notuje po raz pierwszy w 1743 roku, w protokołach londyńskiego sądu Old Bailey. I definiuje go wprost: tego dnia kupcy i pracownicy dostawali prezenty albo napiwki od klientów i pracodawców. Prezent w pracy jest wpisany w samą słownikową definicję święta.

Dziadkowie wyraźnie chybiają. W badaniu Waldfogela prezenty od dziadków obdarowani wycenili na około 63% zapłaconej ceny. A ponad dwie piąte swoich prezentów dziadkowie dawali w gotówce.

Karta „na cokolwiek” wydaje się obdarowanym bardziej troskliwa, niż sądzi dający. Mary Steffel, Elanor Williams i Robyn LeBoeuf pytały, jaką kartę wybrać: do ulubionego sklepu obdarowanego czy uniwersalną. Dający w 65% wybierali sklepową, obdarowani woleliby ją tylko w 26%. A kartę uniwersalną za bardziej troskliwy prezent uznało 45% obdarowanych i tylko 18% dających. Dającemu wydaje się, że konkretny sklep pokazuje znajomość gustu, obdarowany bardziej ceni swobodę.

Niemcy mają losowanie na niepotrzebne rzeczy. Schrottwichteln, „złomowe wichteln”, to wymiana, w której daje się celowo nielubianą, bezgustowną albo bezużyteczną, ale sprawną rzecz z domu. Często gra się z kostką i prezenty według rzutów przechodzą z rąk do rąk.

O białe słonie toczono wojnę. W 1563 roku birmański król Bayinnaung zażądał od króla Syjamu dwóch białych słoni, dostał odmowę i uczynił z niej pretekst do najazdu. Tę wojnę nazywa się wojną o białe słonie: zwierzę, które według legendy rozdawano niewygodnym, w rzeczywistości było powodem wymarszu armii.

Karty podarunkowe odsprzedaje się poniżej nominału. Ekonomistka Jennifer Offenberg w 2007 roku porównała nominały kart podarunkowych z cenami, za które odsprzedaje się je na aukcjach internetowych, i otrzymała dyskonto około 15%.

Częste pytania

Ile wydać na prezent na Mikołajki w pracy? Tyle, ile każdy uczestnik może wydać bez wysiłku, łącznie z osobą, która pracuje w dziale najkrócej. Kwotę ustala organizator albo wspólne głosowanie, z góry i jedną dla wszystkich. Jeśli jest na poziomie pudełka czekoladek, biżuteria z metalu zwykle się w niej nie mieści. Jeśli na poziomie obiadu w dobrej kawiarni, mieści się dolna półka katalogu: kolczyki i klipsy, bransoletki, a znajomej osobie także przypinka.

Czy wypada dać koleżance z pracy biżuterię? Tak, jeśli rzecz nie wymaga znajomości rozmiaru i nie niesie osobistego znaczenia. Bransoletka, klipsy, naszyjnik sprzedawany z łańcuszkiem pasują w każdym dziale, a przypinka z miniaturowym ostrzem koleżance, której stosunek do przesądów znasz. Pierścionek, serce i rzeczy do pary nie pasują do osoby z pracy nigdy (jedyny wyjątek to sygnet od całego zespołu na emeryturę). Symbole religijne tylko dla kogoś, kto sam je nosi.

Czy bon podarunkowy dla koleżanki z pracy to dobry pomysł? Tak, przy prezencie od całego działu, dla osoby pracującej zdalnie, na pożegnanie i dla kogoś o trudnym guście. Nie przy losowaniu z niską kwotą: nominał bonu jest wyższy i złamie zasadę równych prezentów.

Co kupić koledze z pracy na Mikołajki? Bransoletkę łańcuszkową w srebrnym odcieniu pod mankiet albo bransoletkę na sznurku, jeśli w biurze nie ma ścisłego dress code'u. Przypinka z navają czy mieczem na klapę pasuje koledze, który interesuje się rzemiosłem i nie wierzy w przesąd o ostrzu, ale nie w losowaniu, gdzie obdarowany może okazać się przesądny.

Co zrobić, gdy wylosuje się samego siebie? Powiedzieć organizatorowi, a wszyscy niech oddadzą karteczki i losują od nowa. Zamienić się z sąsiadem nie można: w ten sposób oboje dowiecie się, komu daje to drugie. Pewniej od razu zrobić losowanie łańcuchem albo przez aplikację, w której takie trafienie jest wykluczone.

Czy trzeba się ujawnić po Mikołajkach? To rozstrzygają reguły zabawy, jedne dla wszystkich. Jeśli nie ustalono inaczej, lepiej się nie ujawniać: tajemnica zwalnia obdarowanego z obowiązku udawania zachwytu, jeśli prezent się nie spodobał.

Czy można nie brać udziału w Mikołajkach w pracy? Tak, udział w firmowych Mikołajkach powinien być dobrowolny. Zrezygnować najlepiej przed losowaniem i spokojnie, bez tłumaczenia się pieniędzmi. Jeśli rezygnujesz, nie uczestnicz też w rozmowach o prezentach, żeby nie wywołać niezręczności.

Czego nie kupować na Mikołajki w pracy? Rzeczy, które coś sugerują albo są zbyt osobiste: produktów do odchudzania, leków, bielizny, alkoholu. Z biżuterii odpadają pierścionki, serca, rzeczy do pary, symbole religijne i amulety dla nieznajomej osoby. Nie kupuje się też nic wyraźnie droższego od umówionej kwoty.

Podsumowanie

Prezent w pracy opiera się na trzech zasadach: neutralne znaczenie, kwota w granicach umowy, rzecz, która nie wymaga znajomości rozmiarów ani pytania o przekłute uszy. Cała reszta, od wyboru między przypinką a bransoletką po decyzję, czy się ujawnić, z nich wynika. Mikołajki dokładają swoje: równą kwotę, anonimowość i uczciwe losowanie, które matematycy umieją policzyć od 1713 roku.

Biżuteria wygrywa ze słodyczami tam, gdzie prezent ma zostać, a bon wygrywa z biżuterią tam, gdzie daje cały dział i nikt nie zna gustu koleżanki, gdzie ktoś pracuje zdalnie albo odchodzi, czyli tam, gdzie nie ma kto wybrać rzeczy. Jeśli w dziale jest osoba, która zna gust obdarowanej, wspólny prezent może być też rzeczą. W losowaniu z niską kwotą miejsce bonu zajmują bransoletka i klipsy.

O Zevirze

Zevira zbiera biżuterię wokół kształtów i symboli z historią: miniatur hiszpańskiego nożownictwa, motywów roślinnych i niebiańskich, autorskiego srebra próby 925. Na prezent, przy którym gust obdarowanej osoby jest nieznany, mamy elektroniczny imienny bon na cały katalog: wybór zostaje przy tym, kogo się obdarowuje.

Otwórz katalog · Strona główna