Topaz w biżuterii: kolory, pochodzenie i jak go wybrać

Jeden minerał, cała paleta

Przez całe wieki topaz nosił reputację, na którą samym blaskiem nie do końca zasłużył. Niektóre przekazy zapewniają, że dorównywał kiedyś wartością diamentowi, choć nie ma solidnego dowodu, że wyceniano go systematycznie wyżej. Prawdziwym motorem była rzadkość: duże, czyste kryształy było niemal niemożliwo znaleźć, a żółte kamienie, które bladły w słońcu, starożytni brali za zastygłe złoto. Potem Brazylia odsłoniła złoża z kryształami wielkości dłoni i cena runęła. Prestiż jednak został.

To, co czyni topaz ciekawym, to fakt, że nie jest jednym kamieniem, lecz całym spektrum: żółty, niebieski, różowy, czerwony, pomarańczowy, bezbarwny. Ten sam minerał, a barwę nadają mu śladowe pierwiastki i obróbka. Ten przewodnik wyjaśnia, czym topaz naprawdę jest pod względem chemii i geologii, czym różnią się jego kolory, jak odróżnić naturalny od obrobionego oraz jak dobrać kamień do konkretnej biżuterii.

Czym jest topaz: chemia, fizyka, optyka

Skład i struktura

Topaz to fluorokrzemian glinu, czyli krzemian glinu z fluorem, o wzorze Al₂SiO₄(F,OH)₂. Szkielet z glinu, krzemu i tlenu, w który wbudowane są fluor oraz grupa hydroksylowa. Stosunek fluoru do OH wpływa na właściwości kamienia i na to, jak reaguje on na ciepło. Topaz krystalizuje w układzie rombowym i tworzy charakterystyczne, wydłużone kryształy pryzmatyczne z podłużnym prążkowaniem na ścianach.

Twardość i wytrzymałość

W skali Mohsa topaz zajmuje miejsce 8. Jest wzorcowym minerałem dla ósmego stopnia samej skali, stojąc między kwarcem (7) a korundem (9). W praktyce znaczy to, że topazu nie zarysuje ani kurz (który jest głównie kwarcem, 7), ani stalowy nóż. Oznaczyć go mogą tylko korund, diament albo inny topaz.

Topaz ma jednak słaby punkt: doskonałą łupliwość w jednym kierunku, w poprzek długiej osi kryształu. To płaszczyzna, wzdłuż której kamień potrafi pęknąć od ostrego uderzenia pod złym kątem, mimo wysokiej twardości. Kwarc nie ma łupliwości w ogóle, więc przy tej samej kruchości wybacza więcej. Z powodu tej łupliwości szlifierze pracują nad topazem ostrożnie, a w pierścieniu najlepiej osadzić go w oprawie chroniącej kamień.

Gęstość i optyka

Topaz ma gęstość od 3,49 do 3,57 g/cm³. Kamień jest wyraźnie cięższy od kwarcu czy szkła tej samej wielkości, co przydaje się w prostym teście na podróbkę. Jego współczynnik załamania mieści się w granicach 1,61 do 1,64, dwójłomność jest słaba, a dyspersja niska (0,014). Nie oczekuj więc ognistej gry barw jak w diamencie: topaz wygrywa czystością i nasyceniem koloru, a nie tęczowymi błyskami.

Skąd bierze się kolor

Barwa pochodzi z domieszek w sieci krystalicznej oraz z defektów struktury, które pochłaniają światło o określonych długościach fali:

• Żółty, pomarańczowy i brązowy pochodzą od jonów żelaza i związanych z nimi centrów barwnych.
• Różowy i czerwony pochodzą od jonów chromu (Cr³⁺). Chrom we właściwym stężeniu jest rzadki, dlatego naturalny topaz różowy i czerwony są tak nieliczne.
• Niebieski jest niemal zawsze efektem napromieniowania: tworzy ono w sieci centra barwne, które pochłaniają czerwono-żółtą część widma. Naturalny niebieski topaz istnieje, ale jest blady i rzadki.
• Bezbarwny topaz to sieć bez istotnych domieszek. Przejrzysty jak szkło, służy jako surowiec do napromieniowania i podgrzewania.

Historia: od faraonów po brazylijskie kopalnie

Starożytność i plątanina nazw

Grecy nazywali kamień „topazion". Jedna z wersji wywodzi tę nazwę od wyspy Topazos (Zabargad) na Morzu Czerwonym, choć wydobywano tam perydot, a nie topaz. Inna wywodzi ją z sanskryckiego „tapas" (ogień, żar). Starożytni z trudem odróżniali topaz od podobnych żółtych i zielonkawych kamieni: perydot, chryzolit i cytryn podróżowały pod jedną nazwą.

Pliniusz Starszy w swojej „Historii naturalnej" (I wiek n.e.) opisuje topazion jako jeden z najcenniejszych kamieni. Dziś rozumiemy, że wrzucał do jednego worka kilka różnych minerałów. Egipcjanie wiązali żółte kamienie ze słońcem i bogiem Ra i rzeźbili z nich amulety; Rzymianie oprawiali je w pierścienie i brosze.

Średniowiecze i alchemia

Średniowieczne lapidaria przypisywały topazowi moc uśmierzania gniewu, wyostrzania wzroku i ostrzegania przed trucizną, jako że kamień miał rzekomo zmieniać barwę, gdy do napoju dolano trucizny. Alchemicy widzieli w złocistym topazie naczynie „pierwiastka słonecznego". Na nic z tego nie ma oczywiście dowodów: to historia wierzeń, a nie właściwości minerału. Ale właśnie to ugruntowało reputację topazu jako kamienia szlachetności.

Podobną rolę „słonecznego" kamienia obfitości odgrywał w biżuterii chryzolit, z którym topaz mylono przez całe wieki.

Osiemnasty wiek: Brazylia zmienia wszystko

Region Minas Gerais w Brazylii zaczęto zagospodarowywać dopiero pod koniec siedemnastego wieku, a wielkoskalowe wydobycie topazu, w tym odmiany cesarskiej w okolicy Ouro Preto, ruszyło w osiemnastym. Tamtejsze kryształy były przezroczyste, czyste i duże, w jakości, jakiej Europa dotąd nie widziała. Topaz zalał rynek, a jego cena stopniowo malała.

Z Brazylią wiąże się także słynna historia „Bragançy", bezbarwnego kamienia o wadze 1680 karatów z regaliów portugalskiej korony, długo branego za diament, a później za topaz. Spór o jego prawdziwą naturę trwa do dziś, lecz nazwa topazu przylgnęła do niego i stała się symbolem skali brazylijskich znalezisk.

Dziewiętnasty i dwudziesty wiek: nauka i obróbka

W miarę postępu mineralogii topaz dało się precyzyjnie odróżnić od kamieni doń podobnych. Mniej więcej wtedy odkryto, że podgrzewanie zmienia barwę: bezbarwny lub blady kryształ można było przekształcić w trwały żółty lub różowy. Pod koniec dziewiętnastego wieku spora część żółtego i różowego topazu na rynku była już obrobiona termicznie.

Lata siedemdziesiąte przyniosły obróbkę napromieniowaniem: bezbarwny topaz napromieniowuje się, a następnie podgrzewa, co daje żywy niebieski. To uczyniło niebieski topaz kamieniem masowym i przystępnym cenowo. Dziś topaz jest jednym z najpopularniejszych kamieni barwnych w średnim przedziale cenowym.

Geologia i złoża

Topaz powstaje w kwaśnych skałach magmowych, w granitach, pegmatytach i ryolitach, oraz w żyłach hydrotermalnych, gdzie fluor z resztkowych roztworów wchodzi do sieci krystalicznej. Rośnie w pustkach i szczelinach, dlatego duże, czyste kryształy są realną możliwością.

Główne źródła:

• Brazylia (Minas Gerais, Espírito Santo), wiodący dostawca. Stąd pochodzi zarówno żółty topaz „cesarski", jak i surowiec na niebieski. Kryształy są duże i czyste.
• Ural i sąsiadujące części Azji Środkowej, złoża historyczne. Kamienie z końca dziewiętnastego wieku z tych obszarów cenią kolekcjonerzy za czystość; wydobycie w dużej mierze ustało, a kamienie krążą na rynku wtórnym.
• Pakistan (Gilgit-Baltistan), źródło naturalnego różowego i czerwonego topazu, a także rzadkiego naturalnego niebieskiego bez napromieniowania.
• Sri Lanka, historyczne źródło kamieni złocistych i różowych, wzmiankowane już w tekstach średniowiecznych.
• Nigeria, Mjanma, Afganistan, Madagaskar, kolory rzadkie: czerwony, naturalny niebieski oraz kryształy wielobarwne, w których róż przechodzi w błękit w obrębie jednego kamienia.

Geografia wydobycia zmienia się falami: jedno złoże się wyczerpuje, odkrywa się kolejne, więc skład rynku jest w ciągłym ruchu.

Obróbka: podgrzewanie i napromieniowanie

Około 90% niebieskiego topazu na rynku zostało napromieniowanych. Przyjrzyjmy się, jak to działa i na ile jest bezpieczne.

Podgrzewanie. Stosowane od osiemnastego wieku. Bezbarwny lub blady kamień podgrzewa się do 450 do 550 °C, przetrzymuje, a potem powoli chłodzi (szybkie chłodzenie rozłupuje kryształ wzdłuż łupliwości). Efektem jest trwały żółty lub różowy, który nie zmienia się już w zwykłym noszeniu.

Napromieniowanie. Bezbarwny topaz napromieniowuje się strumieniem neutronów lub elektronów, co tworzy w sieci centra barwne, a następnie podgrzewa, by je ustabilizować. Rezultatem jest niebieski o różnym natężeniu:

• Sky Blue, jasny błękit, najtańszy i najpospolitszy.
• Swiss Blue, jaskrawy, nasycony niebieski.
• London Blue, głęboki, niemal atramentowy niebieski z szarawym podtonem.

Napromieniowany topaz jest bezpieczny w noszeniu: resztkowa promieniotwórczość mierzona jest, zanim kamień trafi na rynek, i sprzedaje się go dopiero, gdy w pełni opadnie do poziomu tła. Naturalny niebieski topaz to rzadkość (w dodatku o bladym odcieniu) i kosztuje wielokrotnie więcej niż napromieniowany.

Jak odróżnić topaz naturalny od obrobionego i od podróbki

• Lupa 10x. Naturalny żółty topaz ma niemal zawsze mikroinkluzje, drobne kryształki innych minerałów albo kropelki cieczy. Napromieniowany niebieski bywa nierówno zabarwiony, z „chmurkami"; naturalny niebieski barwiony jest równomiernie. Szkło zdradza się okrągłymi pęcherzykami gazu i zaokrąglonymi krawędziami faset.
• Ciężar i chłód. Topaz jest wyraźnie cięższy od szkła tej samej wielkości i dłużej pozostaje chłodny w dotyku.
• Twardość. Topazu (8) nie zarysuje stal; szkło (5,5) i większość imitacji zarysuje.
• Laboratorium. Przy drogim zakupie najpewniejszą drogą jest certyfikat laboratorium gemmologicznego (GIA i jego odpowiedniki). Stwierdza on: naturalny, obrobiony termicznie albo napromieniowany. To najlepsza ochrona przed podmianą.

Topaz mistyczny: powłoka, a nie barwa kamienia

Opalizujący, migotliwy „topaz mistyczny" (sprzedawany też jako „azotic") nie jest ani barwą naturalną, ani napromieniowaniem. Na bezbarwny topaz napyla się cieniutką warstewkę tlenku tytanu lub innego metalu, co daje niebiesko-zielono-fioletowe migotanie niczym film olejowy na wodzie. Powłokę nakłada się tylko na dolną część kamienia, pod pawilonem; górne fasety są przejrzyste, a migotanie przez nie prześwituje.

Rzecz najważniejsza dla kupującego: sama powłoka trzyma się słabo. Warstwa ma grubość mikronów, ma się nijak do twardości topazu (8) i ściera się od tarcia, past ściernych i chemikaliów. Na rondzie pierścienia noszonego codziennie migotanie z czasem się wyciera, zostawiając przejrzyste, łyse plamy, a kamień staje się plamisty i matowy. Czyszczenie ultradźwiękowe i parowe są dla takiego kamienia wykluczone: gorąca para i kawitacja zdzierają powłokę.

Dlatego topaz mistyczny nadaje się do kolczyków, wisiora czy broszy, wszędzie tam, gdzie kamień nie ociera się o ubranie i skórę. W codziennym pierścieniu długo nie przetrwa. Czyść go wyłącznie miękką ściereczką i lekko ciepłą wodą, bez szczoteczki i bez chemii. Jego cena jest niska właśnie dlatego, że kolor to powłoka, a nie właściwość samego minerału: nie ma powodu przepłacać za „rzadki tęczowy topaz".

Wgraj zdjęcie pupila, bliskiej osoby lub przedmiotu. Zbudujemy model 3D i odlejemy go ręcznie w cynie.

zdjęcie

↓ biżuteria

zdjęcie

↓ biżuteria

zdjęcie

↓ biżuteria

zdjęcie

↓ biżuteria

Kolory topazu i gdzie pasuje każdy z nich

Kolor to serce topazu. Odcień nadaje chemia, a nie „energia", ale każdy z nich ma swoją ugruntowaną niszę w biżuterii.

Żółty i pomarańczowy

Od cytrynowego po głęboki złocisty brąz. To kolor najbardziej historyczny: żółty topaz to właśnie ta odmiana, którą ceniono w starożytności i w Portugalii. Ciepłe odcienie rozkwitają w żółtym i różowym złocie. Pomarańczowy („cesarski", imperialny) z różowawym podtonem to jedna z najdroższych odmian naturalnych, wydobywana w Brazylii.

Niebieski

Od bladego błękitu nieba po głęboki London Blue. Niemal zawsze napromieniowany, i nie ma w tym nic złego: barwa jest trwała, a kamień czysty. Chłodny ton dogaduje się z białym złotem, platyną i srebrem. Niebieski topaz to najbardziej przystępny i najuniwersalniejszy wybór do codziennej biżuterii.

Różowy

Od brzoskwiniowego po soczysty róż. Naturalny róż jest rzadki (chrom); większość tego, co na rynku, to efekt podgrzewania. Prawdziwy brazylijski „Imperial Pink" z pomarańczowym podtonem osiąga wysokie ceny. Wygląda miękko w różowym i białym złocie, to częsty wybór do biżuterii romantycznej i alternatywa dla różowego szafiru.

Czerwony

Kolor najrzadszy. Naturalny czerwony topaz pojawia się głównie w Pakistanie i bardzo rzadko w Brazylii, stąd jego wysoka cena. Warto zaznaczyć: czerwony beryl (bixbit) nie ma nic wspólnego z topazem, choć bywa błędnie nazywany „czerwonym topazem". Prawdziwy czerwony topaz to kamień na jeden śmiały akcent.

Bezbarwny i wielobarwny

Bezbarwny topaz jest przejrzysty jak kryształ górski, ale twardszy, i służy jako surowiec do obróbki. Kryształy wielobarwne (dwukolorowe, trójkolorowe), w których jeden kamień niesie naraz kilka odcieni, to rzadkość nawet dla muzeów i pożądany materiał na rzeczy jednostkowe: każdy egzemplarz jest niepowtarzalny.

Topaz w biżuterii: formaty

Pierścienie

Topaz jest twardy, ale z powodu łupliwości kamień w pierścieniu potrzebuje ochrony. Do pierścienia na co dzień wybierz oprawę zamkniętą lub półzamkniętą, która osłoni rondo i fasety przed uderzeniami; wysokie oprawy „na łapki" z odkrytym kamieniem pasują do pierścieni wieczorowych, noszonych tylko od święta. Niebieski i różowy topaz efektownie wyglądają w białym złocie i srebrze, żółty i pomarańczowy w żółtym i różowym złocie. Na wyrazisty kamień centralny wybiera się 5 do 10 karatów, na co dzień 2 do 3.

Wisiory

Format najbardziej praktyczny: wisior nie zbiera uderzeń tak jak pierścień, więc nadaje się na duże i rzadkie kamienie. Pojedynczy kryształ o wadze 3 do 7 karatów na łańcuszku prezentuje się efektownie. Długość: przy obojczyku na co dzień, niżej ku dekoltowi na wieczór.

Kolczyki

Sztyfty o wadze 2 do 4 karatów to uniwersalna klasyka na co dzień. Kolczyki wiszące i żyrandolowe z topazem ożywają na odsłoniętej szyi i wieczorem. Na aktywny dzień sztyfty są bezpieczniejsze; długie kolczyki zaczepiają.

Bransolety

Bransoleta typu tenisowego z przeplatanym topazem i diamentami wygląda odświętnie, ale wymaga ostrożności z uwagi na łupliwość kamieni. Bransoleta z koralików topazu to spokojna opcja na co dzień. Sztywna bransoleta z jednym kamieniem to klasyka.

Jak wybrać topaz: cztery czynniki jakości

Kamienie barwne ocenia się według czterech punktów.

Kolor. Czynnik główny. Zwróć uwagę na nasycenie, czystość odcienia (czy nie ma mętnych tonów pobocznych?) i na ton. Przy niebieskim sky, swiss i london to po prostu różne głębie, kwestia gustu. Przy żółtym i różowym: im czystszy i bardziej nasycony kolor, tym cenniejszy.

Czystość. Kamień nadający się do biżuterii nie ma inkluzji widocznych gołym okiem albo ma tylko bardzo drobne, dostrzegalne pod lupą. Mętne plamy i „chmurki" tną i urodę, i cenę.

Szlif. Fasety powinny być ostre i symetryczne. Zbyt głęboki szlif kryje kolor, zbyt płytki zostawia kamień wypłowiały. Klasyką dla topazu są owal i cushion (poduszka): te kształty najlepiej pokazują kolor.

Masa w karatach. Większy nie zawsze znaczy lepszy: wisior o wadze 5 karatów wygląda świetnie, a pierścień o wadze 5 karatów może wyjść przytłaczający. Cena rośnie szybciej niż waga w miarę powiększania się kamienia.

Przy niebieskim topazie w szczególności warto zapytać sprzedawcę, czy jest napromieniowany, czy naturalny: to mocno wpływa na cenę, a na bezpieczeństwo i urodę wcale. Przy drogim zakupie (zwłaszcza rzadkiego naturalnego koloru) poproś o certyfikat laboratoryjny podający kolor, wagę i rodzaj obróbki.

Pielęgnacja topazu

• Czyszczenie. Ciepła woda, łagodne mydło, miękka szczoteczka. Czyszczenie ultradźwiękowe jest dla topazu dopuszczalne, ale unikaj go przy kamieniach z inkluzjami i przy delikatnych oprawach.
• Przechowuj osobno. Z uwagi na łupliwość i twardość topaz rysuje kamienie miększe, a uderzenie w płaszczyznę łupliwości może go rozłupać. Trzymaj go w osobnej przegródce albo w miękkim woreczku.
• Bez gwałtownych zmian temperatury. Nagłe przejście z zimna w ciepło może rozłupać kamień wzdłuż łupliwości.
• Chroń róż i czerwień przed długim słońcem. Te kolory mogą stopniowo blaknąć w mocnym słońcu; niebieski jest trwalszy. Zdejmij biżuterię przed opalaniem.
• Chemia. Topaz jest obojętny na domowe substancje, ale lepiej nakładać kosmetyki, perfumy i mieć kontakt z chlorowaną wodą przed założeniem biżuterii, by nie zabrudzić oprawy i kamienia.

Topaz na prezent: kamień listopada i rocznic

Topaz ma przypisane okazje, które ułatwiają wybór prezentu. To kamień urodzeniowy listopada (obok cytrynu), więc biżuteria z topazem to logiczny upominek na listopadowe urodziny. Na taki prezent zwykle sięga się po złocistożółty lub niebieski topaz: pierwszy współgra z tonami jesieni, drugi jest uniwersalny.

Z rocznicami ślubu tradycja jest równie konkretna. Niebieski topaz wiąże się z czwartą rocznicą, a cesarski (złocistopomarańczowy) z dwudziestą trzecią. To wygodna podpowiedź, gdy chce się podarować coś z sensem, a nie tylko ładny kamień: niebieski wisior albo kolczyki na cztery lata razem czytają się jako gest przemyślany.

Jeśli prezent nie jest związany z datą, wyjdź od koloru oczu i garderoby obdarowanej osoby. Niebieski i różowy pasują do chłodnej karnacji i jasnego złota; żółty i pomarańczowy do ciepłej i żółtego złota. Bezpieczny wybór na co dzień to niebieski topaz w srebrze lub białym złocie: pasuje niemal do wszystkiego i do niczego nie zobowiązuje.

Mity i prawdy o topazie

Topaz a inne kamienie barwne: uczciwe porównanie

Topaz i szafir. Szafir jest twardszy (9 wobec 8) i w formie naturalnej kilkakrotnie droższy, zwłaszcza niebieski. Ale czystość szafiru bywa gorsza. Napromieniowany niebieski topaz daje podobny kolor za ułamek ceny i często bywa czystszy. Chcesz kamień z górnej półki, szafir; chcesz najlepszy stosunek urody do ceny, niebieski topaz. Jeśli chcesz oswoić się z odcieniami, pomaga przewodnik po kolorach szafiru.

Topaz i ametyst. Ametyst jest miększy (7), łatwiej się rysuje i może blaknąć w słońcu. Topaz jest twardszy i stabilniejszy. Do rzeczy na co dzień topaz to bezpieczniejszy wybór.

Topaz i akwamaryn. Twardość jest zbliżona (7,5 do 8). Akwamaryn wypada najlepiej w bardzo bladych tonach morskiej wody; topaz daje więcej możliwości głębi błękitu i zwykle jest tańszy w formie napromieniowanej.

Topaz i cytryn. Cytryn (żółty kwarc) jest miększy i tańszy, ale mniej wytrzymały, a często podstawia się pod niego podgrzewany ametyst. Żółty topaz jest twardszy, a jego kolor czystszy i trwalszy.

Topaz i turmalin różowy. Turmalin jest bardziej przystępny, ale jego kolor bywa nierówny i zmienia się wraz z kątem patrzenia. Różowy topaz barwiony jest równomierniej i ceniony jako rzadkość.

Topaz w muzeach

Najbardziej okazałe topazy przechowują zbiory muzealne. Smithsonian w Waszyngtonie posiada duże szlifowane topazy, wśród nich American Golden Topaz o wadze około 12 555 karatów. American Museum of Natural History w Nowym Jorku słynie z bogatej kolekcji kamieni szlachetnych, w której są także topazy. Takie zbiory pokazują, jaką urodę i jaki rozmiar potrafi osiągnąć ten minerał.

O marce Zevira

Topaz to kamień z historią: egipskich amuletów, portugalskich królów, brazylijskich kopalni, światła załamanego przez kryształy ziemi. Jeden minerał, a cała paleta kolorów, każdy z własną urodą.

W kolekcji Zevira biżuteria z topazem dobierana jest tak, by kolor wybrzmiewał w pełni: pierścień z ciepłym żółtym topazem, wisior z niebieskim w klasycznym szlifie, bransoleta z różowym. Jesteśmy uczciwi wobec obróbki: jeśli to napromieniowany niebieski topaz, mówimy o tym wprost; jeśli to podgrzewany żółty, też się o tym dowiesz; naturalny róż to coś wyjątkowego. Informację o obróbce znajdziesz w opisie każdego produktu.

Jeśli szukasz biżuterii z topazem dopasowanej do twojego koloru i twojego stylu, znajdziesz ją w Zevira.

Najczęściej zadawane pytania

Czy topaz można nosić codziennie?

Tak. Twardość 8 w skali Mohsa czyni go odpornym na zarysowania. Ale miej na uwadze łupliwość: unikaj ostrych uderzeń. Do pierścieni na co dzień wybieraj oprawę chroniącą kamień; wisiory i kolczyki są pod tym względem bezpieczniejsze.

Czy napromieniowany niebieski topaz jest bezpieczny?

Tak. Resztkowa promieniotwórczość jest mierzona, a kamień trafia do sprzedaży dopiero, gdy opadnie do poziomu tła. Noszenie takiego topazu jest bezpieczne.

Jak odróżnić naturalny niebieski topaz od napromieniowanego?

Bez laboratorium jest to trudne. Wskazówka: naturalny bywa zwykle blady, o miękkim błękicie; napromieniowany jest jaskrawy i nasycony. Dokładną odpowiedź daje spektroskopia i certyfikat.

Który topaz jest najrzadszy?

Naturalny czerwony, znajdowany głównie w Pakistanie. Po nim naturalny niebieski (bez napromieniowania) i brazylijski Imperial Pink. Napromieniowany niebieski jest z kolei najpospolitszy.

Czy topaz może blaknąć w słońcu?

Różowy i czerwony mogą stopniowo płowieć pod długim, mocnym słońcem. Niebieski jest trwalszy, żółty matowieje powoli. Zdejmij biżuterię przed opalaniem.

Czy topaz da się zarysować?

Zarysować mogą go tylko korund (9), diament (10) albo inny topaz. Kurz i stal nic mu nie robią. Dlatego topaz przechowuje się z dala od innych kamieni.

Czy topaz nadaje się na zaręczyny?

Tak, zwłaszcza różowy, żółty lub niebieski, jako barwna alternatywa dla kamienia bezbarwnego. W pierścieniu ważna jest chroniąca oprawa z powodu łupliwości.

Czy istnieje topaz syntetyczny?

Tak, hoduje się go w laboratorium i jest fizycznie identyczny z naturalnym. Ale bywa rzadki: naturalny topaz jest już dość tani, więc hodowla nie opłaca się w biżuterii.

Czy topaz jest magnetyczny? Czy boi się kwasów?

Nie przyciąga go magnes. Jest obojętny na domowe kwasy i zasady (ocet i sok z cytryny nic mu nie robią); reaguje tylko na mocne kwasy, z którymi nie spotkasz się w codziennym życiu.

Czym jest topaz mistyczny i czy się ściera?

To bezbarwny topaz z cieniutką metaliczną powłoką, która daje tęczowe migotanie. Powłoka jest bardzo cienka i krucha: tarcie, ścierniwa i ultradźwięki ją ścierają, a kamień staje się plamisty i matowy. Dlatego topaz mistyczny dobrze wypada w kolczykach i wisiorach, ale nie w codziennym pierścieniu; czyść go wyłącznie miękką ściereczką i ciepłą wodą.

Czym jest „Moon Topaz"?

Najczęściej to handlowa nazwa jasnego napromieniowanego niebieskiego topazu albo powlekanego szkła. Bezpieczniej kierować się jasnymi oznaczeniami: sky blue, swiss blue, london blue.

Czym różni się kryształ topazu od szlifowanego?

Kryształ to nieobrobiony minerał w naturalnej postaci. Szlifowany topaz jest przecięty i wypolerowany dla blasku i gry kolorów; to właśnie kamień szlifowany trafia do biżuterii.

Otwórz katalog

Strona główna